profile - دانشکده علوم
اعضای هیأت علمی دانشکده علوم
رسول کرمیانی
استادیار / علوم / گروه زیست شناسی
دروس ارائه شده نیمسال جاری
| نام درس | واحد | زمان ارائه درس | ترم |
|---|---|---|---|
| تاکسونومی بی مهرگان و مهره داران | 2 | هفته هاي زوج ، شنبه ، 10:00-12:00، هفته هاي فرد ، شنبه ، 10:00-12:00 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| آزمایشگاه جانورشناسی بی مهرگان | 1 | هرهفته، شنبه ، 13:30-15:30 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| آزمایشگاه جانورشناسی بی مهرگان | 1 | هرهفته، يك شنبه ، 13:30-15:30 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| تشریح مقایسه ای مهره داران | 2 | هرهفته، چهارشنبه ، 10:00-12:00 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| آزمایشگاه مبانی جانور شناسی | 1 | هرهفته، يك شنبه ، 10:00-12:00 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| آزمایشگاه مبانی جانور شناسی | 1 | هرهفته، دوشنبه ، 13:30-15:30 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| آزمایشگاه مبانی جانور شناسی | 1 | هرهفته، سه شنبه ، 10:00-12:00 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| آزمایشگاه مبانی جانور شناسی | 1 | هرهفته، سه شنبه ، 08:00-10:00 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| تکامل موجودات زنده | 3 | هرهفته، يك شنبه ، 15:30-17:30، هفته هاي زوج ، دوشنبه ، 15:30-17:30 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| جانورشناسی بی مهرگان | 3 | هرهفته، شنبه ، 15:30-17:30، هفته هاي فرد ، دوشنبه ، 15:30-17:30 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| مبانی جانورشناسی | 2 | هرهفته، يك شنبه ، 08:00-10:00، هرهفته، سه شنبه ، 13:30-15:30 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
پایاننامههای کارشناسیارشد
-
ارزیابی الگوی پراکنش و مطلوبیت زیستگاه افعی گرزه Macrovipera lebetinus (Linnaeus, 1758) در عصر حاضر با نگاهی به گذشته (دوره هولوسن و آخرین بین یخبندان) و آینده با توجه به تغییرات اقلیم
مریم السادات حسینی 1405ارزیابی و تهیه نقشه پراکنش و مطلوبیت زیستگاه، برای حفاظت و مدیریت گونه ها بسیار مهم است. افعی گرزه Macrovipera lebetinus (Linnaeus, 1758) گونه ای از مارهای سمی است که در شمال آفریقا بخش هایی از خاورمیانه واز شرق تا منطقه کشمیر پراکندگی دارد. در این پروژه اثر 19 متغیر زیست اقلیمی و دو متغیر زمین شناسی در گذر زمان (از 120هزار سال قبل، 6هزار سال قبل، عصرحاضر و آینده) بر پراکنش و مطلوبیت زیستگاه افعی گرزه با استفاده از رویکرد حداکثر بی نظمی (MaxEnt) بررسی خواهد شد. نتایج حاصل از اجرای الگوریتم ماکزیمم آنتروپی (MaxEnt) برای گونه افعی گرزه نشاندهنده دقت بسیار بالا و عملکرد عالی مدل در تمامی دورههای زمانی است. بررسی تطبیقی دورههای زمانی نشان میدهد که مطلوبیت زیستگاه افعی گرزه از دورههای «آخرین بینیخبندان و میانی هولوسن تا دوره معاصر، یک روند کاهشی و انقباضی را تجربه کرده است. این افت مطلوبیت در دوره معاصر، ناشی از کاهش شدید شاخص ایزوترمالی (Bio3): کاهش از ??.? به ??.?) و افزایش ناپایدار فصلی بودن بارشها (Bio15) است که نشاندهنده بینظمی اقلیمی فزاینده است. همچنین، مشارکت ??.? درصدی متغیر شیب زمین (Slope) در دوره معاصر، بیانگر رانده شدن گونه به پناهگاههای اکولوژیک خاص با توپوگرافی سخت، به دلیل تخریب زیستگاههای هموار توسط فعالیتهای انسانی است. برخلاف روند کاهشی گذشته، مدلسازی برای افق ???? حاکی از بازگشت و گسترش مطلوبیت زیستگاه تحت هر دو سناریوی اقلیمی است. در این تحول، متغیرهای فصلی بودن دما و بارش سردترین فصل سال، کلیدیترین محرکهای تغییر هستند که با ایجاد «پاکتهای اقلیمی» مساعد، شرایط حرارتی و رطوبتی بهینهتری را برای این گونه در مناطق جدید فراهم میکنند و گونه را مستعد جابهجایی دامنه انتشار (Range Shift) میسازند. بهمنظور ارزیابی روابط بومشناختی زیرگونهها، آزمونهای همپوشانی و همارزی آشیان بر پایه شاخصهای Schoener’s D و Warren’s I انجام شد. نتایج برای زیرگونههای M. l. obtusa با M. l. turanica و زیرگونههای M. l. obtusa با M. l. cernovi نشان داد فرضیه همارزی آشیان اکولوژیک بین زیرگونهها رد شد.با این حال، نتایج آزمون همسانی آشیان بین M. l. turanica و M. l. cernovi نشان داد که تفاوت معنیدار بین آشیان اکولوژیک این دو زیرگونه وجود ندارد. این نتایج تاکیدی بر تمایزات بومشناختی ایجاد شده بین زیرگونهها در طول زمان بوده و نشاندهنده روابط پیچیده رقابتی و جداسازی جایگاه زیستگاهی در این کمپلکس زیرگونهای است. در مجموع، این تحقیق نشان میدهد که افعی گرزه در طول تاریخ اقلیمی زمین، نوسانات زیستگاهی شدیدی را پشت سر گذاشته است. اگرچه تغییرات اقلیمی در دوره معاصر باعث انقباض محدوده انتشار و پناه گرفتن گونه در مناطق با توپوگرافی سخت شده است، اما تغییرات اقلیمی آینده (????) میتواند فرصتی برای بازپسگیری زیستگاههای از دست رفته و حتی گسترش به مناطق جدید فراهم کند. با این حال، باید توجه داشت که «مطلوبیت اقلیمی» تنها نیمی از مسیر بقاست؛ نیمی دیگر به توانایی جابهجایی (Dispersal) گونه و حفظ پیوستگی میان زیستگاههای فعلی و زیستگاههای مطلوب آینده بستگی دارد. با توجه به افزایش متغیرهای فصلی و نوسانات پیشبینیناپذیر، مدیریت حفاظتی باید بر حفظ کریدورهای مهاجرتی متمرکز شود تا این گونه بتواند در پاسخ به گرمایش جهانی، جابهجایی دامنه (Range Shift) موفقی به سمت مناطق مساعد جدید داشته باشد.
-
فون سوسماران منطقه اورامانات استان کردستان، غرب ایران
فواد قادری 1405خزندگان گروهی از مهرهداران هستند که در طی تکامل توانایی تولیدمثل بر روی خشکی را به دست آوردهاند و دارای چهار راسته فلسداران، لاکپشتها و کروکودیلها و توآتاراها میباشند. فلسداران شامل دو گروه مارها و سوسماران هستند. سوسماران یکی از جمله موفقترین جانوران هستند که در همهجای کره زمین بجز نواحی قطبی زندگی میکنند. ایران کشوریست با تنوع جانوری بسیار که هنوز تمام زیستگاههای آن مورد بررسی قرار نگرفتهاند. منطقه اورامانات در غرب ایران و در امتداد رشته کوههای زاگرس واقع شده و به دلیل ساختار توپوگرافی پیچیده، تنوع اقلیمی و وجود زیستگاههای متنوع از درههای عمیق تا زیستگاههای صخرهای و جنگلهای بلوط، شرایط زیستی مناسبی برای حضور خزندگان فراهم کرده است. در این پژوهش در مجموع 11 گونه خزنده سوسمار شناسایی و معرفی شد: Paralaudakia caucasia , Laudakia nupta , Trapelus ruderatus , , Mediodactylus heterocercus Cyrtopodion scabrum , Apathya cappadocica , Lacerta media , Timon kurdistanicus , Ophisops elgans , Ablepharus bivittatus , Eumeces schneiderii prince
-
اثر کلات آهن در افزایش مقاومت به کبالت در گیاه بالنگوی شیرازی (Lallemantia royleana)
فاطمه کهتری انور 1405 -
مطالعه لاک پشتان آب شیرین و خشکی زی غرب و جنوب غربی ایران
فوزیه رحیمی کله سواری 1405 -
فون دوزیستان نواحی غربی و شمال غربی استان کرمانشاه
شیما ملائی 1404 -
مطالعه فون مارهای سمی و نیمه سمی استان کرمانشاه
حسنا تاراج 1404استان کرمانشاه بهدلیل تنوع اقلیمی و زیستگاهی گسترده، از جمله مناطق مهم در غرب ایران برای حضور گونههای مختلف خزندگان، بهویژه مارهای سمی و نیمهسمی است. این پژوهش با هدف شناسایی، تعیین پراکنش و توصیف زیستگاه مارهای سمی و نیمهسمی استان کرمانشاه انجام شد. دادهها از طریق بررسی نمونههای موجود در موزه جانورشناسی دانشگاه رازی و استفاده از منابع علمی معتبر جمعآوری گردید. نتایج نشان داد که در این استان 10 گونه مار سمی یا نیمهسمی از چهار خانواده Viperidae، Elapidae، Colubridae وPsammophiidae حضور دارند. از میان این گونهها، افعی گرزه(Macrovipera lebetina) و افعی شاخدار ایرانی(Pseudocerastes persicus) بهعنوان گونههای غالب و پراکنده شناسایی شدند. در مقابل، گونههایی مانند افعی دمعنکبوتی (Pseudocerastes urarachnoides) و افعی سوسن سرسیاه (Telescopus nigriceps) بهدلیل پراکنش محدود و تعداد کم نمونههای گزارششده، نادر ارزیابی شدند. همچنین، حضور کبری خوزستان (Walterinnesia aegyptia) در مناطق غربی استان، مرز پراکنش غربی این گونه را در ایران گسترش داد. یافتهها نشان میدهند که تنوع زیستی مارهای منطقه تحت تاثیر عوامل اقلیمی، ساختار فیزیکی زیستگاه و پوشش گیاهی است و کرمانشاه بهعنوان یک ناحیه انتقالی اکولوژیکی بین اکوسیستمهای مرکزی، غربی و جنوبی ایران عمل میکند. این مطالعه پایهای برای تحقیقات آینده در حوزههای سیستماتیک، اکولوژی، مدیریت خطرات انسانی (مانند مارگزیدگی) و برنامههای حفاظتی فراهم میآورد. استان کرمانشاه بهدلیل تنوع اقلیمی و زیستگاهی گسترده، از جمله مناطق مهم در غرب ایران برای حضور گونههای مختلف خزندگان، بهویژه مارهای سمی و نیمهسمی است. این پژوهش با هدف شناسایی، تعیین پراکنش و توصیف زیستگاه مارهای سمی و نیمهسمی استان کرمانشاه انجام شد. دادهها از طریق بررسی نمونههای موجود در موزه جانورشناسی دانشگاه رازی و استفاده از منابع علمی معتبر جمعآوری گردید. نتایج نشان داد که در این استان 10 گونه مار سمی یا نیمهسمی از چهار خانواده Viperidae، Elapidae، Colubridae وPsammophiidae حضور دارند. از میان این گونهها، افعی گرزه(Macrovipera lebetina) و افعی شاخدار ایرانی(Pseudocerastes persicus) بهعنوان گونههای غالب و پراکنده شناسایی شدند. در مقابل، گونههایی مانند افعی دمعنکبوتی (Pseudocerastes urarachnoides) و افعی سوسن سرسیاه (Telescopus nigriceps) بهدلیل پراکنش محدود و تعداد کم نمونههای گزارششده، نادر ارزیابی شدند. همچنین، حضور کبری خوزستان (Walterinnesia aegyptia) در مناطق غربی استان، مرز پراکنش غربی این گونه را در ایران گسترش داد. یافتهها نشان میدهند که تنوع زیستی مارهای منطقه تحت تاثیر عوامل اقلیمی، ساختار فیزیکی زیستگاه و پوشش گیاهی است و کرمانشاه بهعنوان یک ناحیه انتقالی اکولوژیکی بین اکوسیستمهای مرکزی، غربی و جنوبی ایران عمل میکند. این مطالعه پایهای برای تحقیقات آینده در حوزههای سیستماتیک، اکولوژی، مدیریت خطرات انسانی (مانند مارگزیدگی) و برنامههای حفاظتی فراهم میآورد.
-
سیستماتیک و پراکنش مارهای تندرو جنس Blyth, 1860 Platycepsدر ایران با تاکید برگونه ی Platyceps najadum
سعید بابائی 1404ایران بهدلیل قرارگیری در تقاطع سه منطقه زیستجغرافیایی پالئارکتیک، اورینتال و اتیوپی، یکی از کانونهای مهم تنوع زیستی خزندگان در جنوب غربی آسیا محسوب میشود. در این میان، مارهای جنس Platyceps از خانواده Colubridae بهعنوان گروهی از مارهای غیرسمی، سریعالحرکت و اکولوژیک سازگار، نقش کلیدی در اکوسیستمهای خشک و نیمهخشک ایفا میکنند. این پژوهش با هدف بررسی سیستماتیک، پراکنش جغرافیایی و الگوهای دیمورفیسم جنسیتی در گونه Platyceps najadum در سطح ایران انجام شد. دادههای مورفولوژیک از ?? نمونه موزهای (?? نر و ?? ماده) جمعآوری و ? صفت ریختسنجی کلیدی شامل طول بدن بدون دم (SVL)، طول دم، ابعاد سر، و تعداد فلسهای شکمی و زیردمی مورد تحلیل آماری قرار گرفت. نتایج آزمونهای Welch’s t-test و Wilcoxon نشان داد که مادهها از نظر SVL، طول سر، عرض سر، تعداد فلسهای شکمی و نسبت عرض به طول سر بهطور معنیداری از نرها بزرگترند (p < 0.001). در مقابل، نرها دم نسبتاً بلندتری دارند. تحلیل مولفههای اصلی (PCA) جداشدگی کامل جنسیتی را در فضای چندمتغیره تایید کرد که بیش از ??? از واریانس کل را دو مولفه اول تبیین نمودند. این الگوی دیمورفیسم (بزرگتر بودن مادهها) با فرضیه «انتخاب باروری» سازگار است، چرا که اندازه بزرگتر بدن و سر در مادهها ظرفیت تخمگذاری بیشتر و احتمالاً دسترسی به طعمههای بزرگتر را فراهم میآورد. نقشههای پراکنش نیز تطابق چشمگیری با گزارشهای پیشین نشان داد و حضور چهار گونه P. najadum، P. rhodorachis، P. karelini (شامل سه زیرگونه karelini، chesnii و mintonorum) و P. schmidtleri را در کمربند کوهستانی البرز و زاگرس، دشتهای مرکزی و مناطق جنوبی تایید کرد. با وجود همخوانی ریختشناسی با مشخصات جهانی جنس Platyceps، فقدان دادههای مولکولی و نمونهبرداری در مناطق مرزی، بهویژه در مناطق تماس زیرگونههای P. karelini، همچنان چالشهایی برای تایید وضعیت تاکسونومیک و امکان هیبریداسیون ایجاد میکند. این مطالعه ضمن پر کردن بخشی از شکافهای دانشی درباره تنوع ریختی و بیوجغرافی Platyceps در ایران، زمینهساز مطالعات آینده در حوزههای تکاملی، اکولوژیکی و حفاظتی این گروه مهم از خزندگان خواهد بود.
-
فون سوسماران مناطق شمال غربی استان کرمانشاه
زهره محمدی 1404 -
چرخه تولیدمثلی و بافت شناسی دستگاه¬ تناسلی گکوی انگشت برگی خاکستریAsaccus griseonotus Dixon and Anderson, 1973
شکوفه فرح بخش دهکبودی 1404هدف: رده ی خزندگان از قدیمی ترین رده های مهره داران خشکی زی هستند.که از برجسته ترین خصوصیات مورد مطالعه درباره ی این رده، بررسی تولیدمثل و سیکل های تولید مثلی شان می باشد.
-
بررسی فراوانی ژن های کد کننده آنزیم های تغییر دهنده ی آمینوگلیکوزیدها (AMEs) در ایزوله های کلبسیلا پنومونیه جدا شده از بیمارستان های همدان
پرستو یادگاری 1404 -
فون سوسماران نواحی شمالی استان همدان
حامد لطفی کمال 1403چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی فون و پراکنش سوسماران شمال استان همدان از طریق اندازهگیری صفتهای مورفولوژیکی، متریک و مریستیک بهوسیلهی کلیدهای شناسایی معتبر میباشد که ماحصل آن شناسایی و بررسی گونههای موجود در این منطقه به همراه نقشهی پراکنش نمونهها میباشد. روششناسی پژوهش: در ابتدا مطالعات آغازین در مورد منطقهی شمال استان همدان و فون احتمالی سوسماران آن به طور وسیعی انجام گردید، و اطلاعات و نقشههای موردنیاز جهت انجام این کار تهیه شد. طی سفرهای متعدد به منطقهی موردمطالعه، در فاصلهی فروردین 1402 تا مرداد 1403 تعداد 120 نمونه سوسمار از 10 ایستگاه مختلف نمونهبرداری شد. بعد از گرفتن نمونه ابتدا از آن عکس گرفته شد و موقعیت زیستگاه جانور، تاریخ و زمان جمعآوری نمونه، درجهی حرارت محیط، و شرایط جوی دیگر مانند باد در دفترچهی یادداشت ثبت شد. برای شناسایی سوسماران از کلید شناسایی خزندگان ایران استفاده شد سپس بعد از بررسیهای مریستیک و متریک، نمونه در محل آزاد شد. همچنین به کمک این صفات و بر پایهی کلیدهای شناسایی قابل اعتبار ابتدا خانوادهها مشخص، سپس جنس و گونهی نمونهها شناسایی گردید. یافتهها: در این پژوهش برای اولینبار گونههای Laudakia caucasia و Trapelus lessonae: Rastegar- pouyani, 2000 و Eremias montanus و Trapelus agilis: Anderson, 1999 در استان همدان معرفی شدند. گونههای Trapelus lessonae: Rastegar- pouyani, 2000 و Eremias montanus Laudakia, caucasaia و Trapelus agilis: Anderson, 1999 و Lacerta media و Ophisops elegans و Ablepharus bivvitatus از شهرستان رزن و از شهر کبودرآهنگ، Laudakia caucasia و Trapelus lessonae و Trapelus agilis و Ophisops elegans شناسایی شد همچنین گونههای Eremis persica blanford,1875 و Eremias velox در شهرستان فامنین گزارش شدند. همچنین گونهی Cyrtopodion scabrum در هر سه شهرستان مورد مشاهده قرار گرفت. نتیجهگیری: از خانوادهی Agamidae جنس Laudakia گونهی L.caucasia ، جنس Trapelus گونهی T.lessonae و T.agilis ، از خانوادهی Lacertidae جنس Eremias گونهی E.montanus و E.velox و E.persica , Blanford ، جنس Lacerta گونه L.media ، جنس Ophisops گونهی O.elegans ، از خانوادهی Scincidae جنس Ablepharus گونهی A.bivvitstus و از خانوادهی Gekkonidae جنس Cyrtopodion گونهی C.scabrum مشاهده گردید. کلیدواژهها: خزندگان، سوسمار، فون، شمال همدان، رزن
-
بررسی مورفولوژی و هیستولوژی پوست در قورباغه سبز درختی (Hyla savignyi)، قورباغه مردابی (Pelophylax ridibundus) و وزغ سبز (Bufotes viridis)
افسانه مالمیر 1403 -
مطالعه بیوانفورماتیک miRNAs هدف گیرنده ژنهای ANO9 ،IDO1 ،SIRT1 و بررسی اثر تیموکوئینون بر بیان آنها در رده سلولی 7-M
راحیل دانش فر 1403 -
بررسی سیکل تولیدمثلی قورباغه سبز لوانت (Pelophylax bedriagae) ماده در منطقه میانراهان، در شهرستان صحنه استان کرمانشاه
حمیرا پاکزاد 1402زمینه و هدف: یکی از ابعاد بسیار مهم در زندگی موجودات زنده چگونگی تولید مثل آنهاست. مطالع? تولید مثل در جانوران، راهکاری اساسی برای زیست شناسان است تا به سوالهای زیادی در رابطه با زیست شناسی جانوران مختلف پاسخ دهند. قورباغه سبز لوانت با نام علمی Pelophylax bedriagae (Camerano, 1882) از خانواده Ranidae یکی از آنها است، لذا این تحقیق با هدف بررسی سیکل تولید مثلی قورباغه سبز لوانت Pelophylax bedriagae ماده در منطقه میانراهان، در شهرستان صحنه استان کرمانشاه انجام شده است. مواد و روشها: در این تحقیق پس از کسب مجوزهای مربوطه، نمونه ها در فصول مختلف سال (اوایل بهار و اوایل پاییز) از زیستگاههای طبیعی آنها در منطقه دینور صید شدند. پس از ثبت زمان و مکان نمونه برداری، اطلاعات مربوط به شرایط توپوگرافیک تعیین شد. نمونهها پس از تشریح با کنار زدن اندامهای احشایی شکل، رنگ، اندازه و موقعیت قرار گیری بخشهای مختلف دستگاه تناسلی و ادراری در بدن مشخص و تصویر برداری شدند. سپس به فرمالین 10% منتقل شدند و مطالعات هیستوپاتولوژی انجام شد. نتایج: درفصل غیرتولیدمثل جنسی(اوایل بهار) ، تخمدان غیرفعال، متراکم و جمع شده اما در فصل تولید مثل جنسی ( اوایل پاییز) تغییرات زیادی صورت گرفته، سلولها همگی آماده فعالیت و سلولهای مژک دار کاملا فعال هستند و جهت جابه جا کردن تخمک در سطح تخمدان مشهود است. درفصل جفت گیری تخمکهای بالغ فراوانی در سطح تخمدان مشاهده شد درصورتی که تخمکها در فصل غیرتولید مثلی بالغ نیستند. سلولهای چربی در فصل جفت گیری دارای ذخایر فراوان چربی هستند ولی در فصل غیر تولید مثلی این سلولها متراکم و بر روی هم به صورت انباشته مشاهده میشوند و حاوی چربی کمتری نسبت به فصل تولید مثل هستند. بحث و نتیجه گیری: بررسی سیکل تولید مثلی Pelophylax bedriagae (Camerano, 1882) در فصول مختلف سال وشرایط متفاوت آب وهوا نشان داد که این سیکل تحت تاثیر آب و هوا و شرایط فصلی است. توجه به اطلاعات به دست آمده از گونه به مطالعات زیست شناسی کمک می کند.
-
بررسی مورفولوژی و هیستولوژی پوست و ضمائم پوستی در سوسماران چهار خانواده آگامیده، لاسرتیده، سینسیده و جکونیده
حدیث عطائی 1400در این پژوهش، از خانوادههای، Agamidae، Lacertidae، Scincidae، Geckonidae، گونههای Laudakia nupta،Lacerta media، Hermites auratua، Cyrtopodion scabrum، جهت بررسی مورفولوژی و هیستولوژی پوست و ضمائم آن، انتخاب شد، نمونهها از موزهی جانورشناسی دانشگاه رازی تهیه شدند، سپس نمونهها تشریح و برشهایی از بافت پوست در سطح پشتی و شکمی و منافذ رانی و منافذ پیش مخرجی آنها جدا شده و پس از انجام مراحل پاساژ بافتی، اسلایدهای تهیه شده رنگآمیزی شدند و در زیر میکروسکوپ نوری مورد مطالعه قرار گرفتند، یافتههای حاصل از مشاهدات میکروسکوپی ساختار پوست گونههای مورد بررسی، نشان داد که تمامی گونهها از سطح به عمق دارای لایهی شاخی (لایه کراتینوسیت)، لایه اپیدرم، لایه درم و لایه هیپودرم هستند که ضخامت لایه اپیدرم در Laudakia nupta از Lacerta media، Cyrtopodion scabrum و Hermites aurata بیشتر است، ضخامت لایه درم در Lacerta media و Hermites aurata از ضخامت درم در L. nupta و C. scabrum بیشتر است، اما لایه درم در C. scabrum توسعه یافته تر است و دارای سلولهای چربی بیشتری میباشد، لایه هیپودرم در منافذ رانی L. media و منافذپیشمخرجی و سطح پشتی C. scabrum توسعه یافته و دارای سلولهای چربی فراوان هستند، در سطح پشتی H. auratua برخلاف سه گونهی دیگر، رنگدانه ملانین درون هیپودرم قرار دارد و در سطح شکمی در لایه هیپودرم صفحات غضروفی و بافت عضلانی و بافت اسکلتی قرار دارد. بهطورکلی میتوان نتیجه گرفت که ضخامت لایههای مختلف پوست با محیط زندگی سوسمار مرتبط میباشد، بهاین صورت که داشتن اپیدرم ضخیم (L. nupta) میتواند به محیط زندگی سخت و خشک و داشتن اپیدرم نازک و درم ضخیم L. media) و H. auratua) به محیط معتدل و کوهپایهای مربوط شود. تعداد فراوان سلولهای چربی (C. scabrum) در برخی گونهها عاملی برای عایق کردن بدن و منبع انرژی میباشد.
-
مطالعه فون سوسماران خانواده آگامیده در استان ایلام
لیلی اکبری پناه 1400 -
مطالعه فون سوسماران خانواده سینسیده در استان کردستان
کاوه ندیمی 1400گردید.
-
بافت شناسی دستگاه تناسلی و چرخه تولیدمثلی اسکینک چشم ماری آسیایی Ablepharus pannonicus
امید حیرانی 1399هدف : تا چندین سال پیش مطالعه خزندگان را چندین ضروری و مهم نمی دانستند و از این حیوانات تعبیر مضر بودنشان اهمیت داشت ولی جامعه علمی بخاطر نقش های گوناگون این جانوران در حیات سایر موجودات زنده و زندگی اجتماعی و اقتصادی انسان در این اواخر، پژوهش درباره خزندگان را از دیدگاه های مختلف به ویژه پراکندگی جغرافیایی مورد توجه قرار داده است. با توجه به اینکه بجز مطالعات مورفولوژیکی تاکنون مطالعه ای روی بافت شناسی وچرخه ی تولید مثلی اسکینک مارچشم آسیایی Ablepharus pannonicus انجام نشده است در این مطالعه به این جنبه از زیست شناسی این گونه پرداخته شود. روش شناسی پژوهش : در این پژوهش نمونه ها از طبیعت اطراف روستای سرخه واقع در غرب استان کرمانشاه جمع آوری شدند . سپس نمونه ها به آزمایشگاه دانشگاه رازی منتقل شده و پس از بررسی های اولیه و ثبت مشخصات مورفولوژیکی ، تشریح شدند . آنگاه دستگاه تولیدمثلی آنها از بدن جدا شده و پس از انجام مراحل پاساژ بافتی برش زده شد . در پایان برش ها رنگ آمیزی شدند و در زیر میکروسکوپ نوری مورد مطالعه قرار گرفتند . یافته ها : جنس نر دارای دو عدد بیضه است که بیضه ی راست در موقعیتی بالاتر از بیضه ی چپ ، درون حفره ی شکمی جای گرفته است. هر کدام از بیضه ها توسط تعدادی مجرای وابران به یک اپیدیدیم پر پیچ و خم متصل می شوند . در ادامه ی اپیدیدیم ، لوله ی دفران قرار دارد که آن نیز به کلوآک منتهی می شود. لومن هریک از لوله هاسمینی فروس بیضه و اپییدیم در فصل بهار و تابستان دارای مقداری فراوانی اسپرم آزاد می باشد اما در فصل پاییز تقریبا اسپرم آزادی دیده نمی شود و بیشتر می توان اسپرماتید های در حال تکوین را مشاهده نمود . در فصول بهار و تابستان در نتیجه ی فعالیت بیضه ها و افزایش اسپرماتوژنز، وزن بیضه ها و قطر لوله های سمینی فروس افزایش می یابد. دستگاه تناسلی ماده از یک جفت تخمدان و لوله اویداکت تشکیل شده است. در بررسی برش های تخمدان در فصل بهار و اوایل تابستان می توان تقریبا همه ی انواع فولیکول های بدوی ، بالغ و آماده ی تخمک گذاری را دید اما در نمونه های فصل پاییز غالبا تخمدان ها عاری از هرگونه فولیکول بالغ می باشند و فولیکول هایشان عمدتا بدوی و یا در مرحله ی پیش زرده ای می باشد. نتیجه گیری : .با توجه به اینکه بیشتر فعالیت جنسی جانور یعنی فعال شدن غدد جنسی و مجاری متصل به آنها در اواخر بهار و اوایل تابستان صورت می گیرد به نظر می رسد تولید مثل در این گونه وابستگی زیادی به دمای محیط دارد و جانور همزمان با افزایش دمای محیط و در پی آن مهیا شدن شدن شرایط جفت یابی ، اقدام به تولید مثل می کند . از این رو نتیجه گرفته می شود که الگوی تولید مثل در این گونه به صورت فصلی بوده و شباهت زیادی به دیگر هم خانواده ای خود یعنی Mabuya capensis (1994 Flemming) دارد .
-
چرخه تولیدمثلی و بافت شناسی دستگاه تناسلی گکوی ایرانیHemidactylus persicus Anderson, 1872
نگار اسلامپور 1399چکیده هدف: خزندگان جز قدیمی ترین رده از حیات وحش جانوران (مهره داران) خشکی زی هستند. با توجه به اینکه تولید مثل از خصوصیات بنیادین تمام انواع حیات است و یکی از جنبه های مطالعات مورفولوژیکی خزندگان نیز بیولوژی تولید مثل آنهاست، در این تحقیق گونه Hemidactylus persicus از خانواده Gekkonidae به منظور مطالعه آناتومی و بافت شناسی دستگاه تناسلی و فرآیند اسپرماتوژنز و اووژنز انتخاب شد. روش شناسی پژوهش: برای اجرای این مطالعه، سفر های متعددی به یک کوره آجرپزی متروکه در شهرستان قصر شیرین استان کرمانشاه در فصول بهار و تابستان صورت گرفت و نمونه های Hemidactylus persicus جمع آوری و به آزمایشگاه دانشگاه رازی منتقل شدند. پس از بررسی ظاهری نمونه ها، وزن بدن و SVL آنها در هر فصل اندازه گیری شد. سپس نمونه ها تشریح و دستگاه ادراری- تناسلی آنها پس از بررسی به لحاظ آناتومی و موقعیت قرار گیری، از بدن خارج شد. وزن تخمدان و بیضه ها اندازه گیری و اندکس گونادوسوماتیک برای هر جنس محاسبه شد. سپس نمونه ها در بافر فرمالین فیکس شدند و مراحل پاساژ بافتی بر روی نمونه های برش زده انجام شد که شامل آبگیری، شفاف سازی، آغشته سازی و غالب گیری می باشد. سپس لام ها با رنگ آمیزی هماتوکسیلین- ائوزین رنگ آمیزی شدند و لام های آماده شده در زیر میکروسکوپ نوری مورد مطالعه قرار گرفتند. یافته ها: حداکثر وزن غدد تناسلی (تخمدان و بیضه) در گونه Hemidactylus persicus در فصل تابستان مشاهده شد از طرفی میانگین قطر لوله های سمینی فروس و قطر لوله های اپیدیدیم در جنس نر در فصل تابستان بیشتر از فصل بهار می باشد. حداکثر قطر فولیکول های تخمدانی نیز در جنس ماده در فصل تابستان بیشتر از فصل بهار است. در فصل تابستان اکثر فولیکول های تخمدانی در فاز Vitellogenic و Preovalatory و در فصل بهار در فاز Pre- vitellogenic هستند. همچنین در فصل بهار تخم بزرگی در اوویداکت جانور دیده شد. لومن لوله های سمینی فروس بیضه و اپیدیدیم در جنس نر در فصل تابستان حاوی اسپرماتوزوئید های بالغ می باشند اما در فصل بهار هیچ اسپرماتوزوئیدی در لوله های سمینی فروس و اپیدیدیم وجود ندارد. کلیه جنسی (RSS) نیز در جنس نر در هر دو فصل بهار و تابستان مشاهده شد اما در فصل تابستان میانگین قطر لوله های RSS به دلیل فعالیت جنسی بیشتر از فصل بهار است. نتیجه گیری: در این مطالعه نتایج به دست آمده نشان داد که فعالیت تولید مثلی جنس نر و ماده نمونه مورد نظر در فصل تابستان به طور مشخص بیشتر از فصل بهار است و در واقع جانور در فصل بهار در فاز پیش فعالیت جنسی و در فصل تابستان در فاز فعالیت جنسی قرار دارد. از طرفی با توجه به مطالعات دستگاه تناسلی این گونه می توان نتیجه گرفت که الگوی تولید مثلی H. persicus از نوع وابسته (associated) بوده و به درجه حرارت محیط وابسته است. کلید واژه: Hemidactylus persicus ، Gekkonidae ،بافت شناسی ،دستگاه تناسلی، سمینی فروس، اپیدیدم، فولیکول های تخمدانی
-
مطالعه فون سوسماران خانواده لاسرتیده در استان ایلام
ولی یاری 1399غرب ایران به طور کلی و استان ایلام به طور خاص، دارای جغرافیا و شرایط آب و هوایی منحصر به فرد است که از یک فون غنی پشتیبانی می کند. استان ایلام کمابیش جنگلی بوده و رشته کوه زاگرس در آن امتداد دارد که سبب ایجاد سد جغرافیایی و آب و هوای متنوع در استان گردیده است به طوری که در شمال استان آب و هوای معتدل کوهستانی و در جنوب که تمرکز مطالعاتی ما در این منطقه بوده است آب هوای گرم و خشک حاکم است. با توجه به عدم وجود مطالعات دقیق بر روی سوسمارهای خانواده Lacertidae در این منطقه، تحقیق در اغلب مناطق استان ایلام بر روی گونه های این خانواده و زیستگاه های آنها صورت گرفت. در این مطالعه چهار گونه از سوسماران خانواده لاسرتیده شاملAcanthodactylus boskianus ،Apathya cappadocica ، Mesalina brevirostris و elegans Ophisops شناسایی و جمع آوری گردید. مشخص گردید که گونه Ophisops elegan در تمام زیستگاه های استان حضور دارد.
-
مطالع? آناتومیکی و بافت شناسی دستگاه ادراری¬تناسلی در سوسماران Laudakia nupta، Trapelus agilis (آگامیده) و Lacerta media (لاسرتیده)
نسرین دارابی تبار 1398 -
مطالعه آناتومی و بافت شناسی دستگاه گوارش در Lacerta media (لاسرتیده) و مقایسه آن با دستگاه گوارش در Laudakia nupta (آگامیده)
فروزان کرمی زلانی 1398 -
مطالعه فونستیک سوسماران غرب استان کرمانشاه با تاکید بر گونه (Heremites septemtaeniatus (Reuss 1834
مراد بشارتی 1398این تحقیق به منظور بررسی و پراکنش سوسماران غرب استان کرمانشاه از طریق اندازه گیری صفت های متریک و شمارشی با کمک کلید های شناسایی معتبر می باشد . که نتیجه آن شناسایی و معرفی گونه های احتمالی موجود در منطقه همراه با نقشه های پرا کنش این گونه ها است. درابتدا مطالعه اولیه در مورد منطقه غرب استان کرمانشاه و سوسماران احمتالی آن به طور وسیعی انجام گردید، و اطلاعات و نقشه های مورد نیاز برای انجام این کار فراهم شد. طی سفرهای گسترده به این مناطق، در فاصله تیرماه 1397تا شهریور 1398تعداد 183 نمونه سوسمار از 10 ایستگاه نمونه برداری شد. از نمونه های جمع آوری شده،در زیستگاه طبیعی، وبعد از فیکس شدن، عکسهایی گرفته شد. باانتقال نمونه ها به آزمایشگاه در الکل 75 درصد تثبیت گردیدند. وصفات قابل اندازه گیری و شمارشی آنها محاسبه شد. به کمک این صفات وبر پایه کلیدهای شناسای قابل اعتبارابتداخانواد ها مشخص، سپس جنس وگونه ی نمونه ها ، شناسایی شدند. در این پژوهش برای اولین بار گونه های Hemidactylus persicus، Mediodactylus aspratilis، Bunapus tuberculatu ، Tenuidactylus caspius در استان کرمانشاه معرفی میشوند. A. nilsoni از شهرستان دالاهو و Apathyacappadocica از شهرستان دالاهو و از شهر سرمست، Eumeces schneideri princeps از اسلام آباد، حمیل، گیلان غرب و شهرستان دالاهو گزارش شدند. در این مطالعه21 گونه متعلق به 19 جنس و7 خانواده از سوسماران منطقه غرب استان کرمانشاه نمونه بردای شدند، که عبارتندر: از خانواده Agamidae زیر خانواده آگامینه جنس Trapelus گونه T. lessonae جنس Laudakia زیر گونه L. nupta از زیرخانواده Uromastina جنس UromastyxگونهU. loricatus در خانواده Gekkonidae گونه Cyrtopodion. Scabrum، از جنس Tenuidactylus گونه T. caspius، از جنس Mediodactylus گونه M. asperatilis از جنسHemidactylus گونه H. persicus و از جنسMicrogeko گونه M. helenae و از جنس Bunapusگونه B. tubercuolatus، از خانواده Lacertidae ،زیر گونه Ophisopselegans و گونه Lcerta . mediaو از جنس Acantodactilus گونه A. nilsoni و از جنس Apathya گونه A. cappadocica از خانواده Scincidae گونه Ablepharus. pannonicus و از جنس Heremites گونه septemtniata. H گونه H.vittata و از جنس Eumeces گونه E. schneideri princeps از خانواده Varanidae، گونه Varanus griseus از خانواده Eublepharidae، گونه Eublepharis angraainyu از خانواده Phyllodactylidae از جنس Asaccus گونه های A. elisae و A. griseonotus برای بررسی دی مورفیسم جنسی در جمعیت های گونه. septemtniata H 17 صفت متریک ومریستیک بررسی شد. سپس داده ها با استفاده از برنامه نرم افزاری -22 مورد آنالیز آماری قرار گرفتند. نتایج بدست آمده دوشکلی جنسی در این گونه نشان داد که وا گرایی نسبی بین دو جنس وجود داشت و ماده اندکی بزرگتر از نرها هستند.
-
سیستماتیک و پراکنش لاکپشت های ایران با تاکید بر مقایسه استخوان شناسی Mauremys caspica با Testudo graeca
فریبا رادمنش 1398گونه های لاک پشت های خشکی زی Testudo graeca و آبزی Mauremys caspica به ترتیب به خانواده های Testudinidae و Geoemydidae تعلق دارند. یک ارزیابی استخوان شناختی مقایسه ای می تواند به آشکار سازی صفات سازشی این دو گونه بینجامد. در تحقیق پیش رو، نخست به مرور سیستماتیک و پراکنش لاک پشت های ایران می پردازیم و سپس استخوان شناسی جمجمه ای و پسا جمجمه ای آنها به تفصیل مورد ارزیابی قرار می گیرد. با استفاده از پروتوکل رایج برای پاکسازی استخوان ها، جمجمه و پساجمجمه دو گونه فوق جدا و پاکسازی شد و از آنها عکس تهیه شد. جمجمه دو گونه تفاوت های قابل توجهی به لحاظ ظاهر کلی، شکل عناصر استخوانی سازنده جمجمه و ارتباط آنها با یکدیگر نشان دادند. به لحاظ پساجمجمه ای، با اینکه ظاهر مهره های گردنی و پشتی تفاوت های قابل توجهی نشان دادند، اما تعداد مهره های گردنی و پشتی در آنها ثابت است؛ با این وجود مهره های دمی هم به لحاظ ظاهر و هم تعداد تفاوت دارند تعدادمهره های خاجی درهردوثابت است .شکل و ظاهر کلی استخوان های تشکیل دهنده کمر بند سینه ای و لگنی در دو گونه مورد بررسی قرار گرفت و تفاوت های آنها بیان شد. علاوه بر تفاوت های ظاهری که استخوان های بازو، ساعد، ران و ساق پای دو گونه مشاهده شد، تعداد و شکل استخوان های تشکیل دهنده ناحیه مچ دست، بند انگشتان، مچ پا و نیز در دو گونه نیز متفاوت بودند.
-
استخوان شناسی بزمجه بیابانی (Varanus griseus (Daudin, 1803) (Familly :Varanidae
نرگس قنبری نیا 1398خانواده سوسماران مانیتور یا Varanidae یکی از نه خانواده سوسمارهای ایران است که تنها دارای یک جنس (مونوفایلتیک) است اما حدود 73گونه در این جنس قرار دارد. مانیتورها یا بزمچهها بزرگترین سوسماران جهان از لحاظ جثه هستند بزمچهها دارای بدن کشیده، پوزه بلند، کشیده و دوکی شکل هستند و دم در آنها بلند و حدود 5/1 برابر طول بدن است، زبان بلند و دو شاخه و چشمها با پلک متحرک و مردمکی گرد است، بزمچهها روز گرد و شکارچی بوده و آرواره بسیار نیرومندی دارند از جنس وارانوس گونههای الف) بزمچه بنگال (1802، Daudin) Varanus Bengalensis ب) بزمچه بیابانی (1803، Daudin) Varanus griseus ج) بزمچه نسترو Varanus nesterovi )(B?hme, Ehrlich, Milto Orlov & Scholz, 2015) در ایران مشاهده شده است. مطالعه روی جمجمه سوسماران بر روی مسائل مربوط به اختلافات بین جمجمه در موجودات متنوع و منشاء آنها و علت این اختلافات، تمرکز کرده است. در ایران مطالعه جامعی در مورد اسکلت کامل سوسماران صورت نگرفته، و این در حالی است که اسکلت تاثیر بسزایی در زندگی، حرکت، شکار، تغذیه و ... دارد و محیط نیز تاثیر مستقیم بر اسکلت جاندار می گذارد. در این مطالعه به بررسی اسکلت ( Varanus griseus (Daudin, 1803 و B?hme, Ehrlich, Milto Orlov & Scholz, 2015 Varanus nesterovi میپردازیم. در این پروژه برای بررسی اسکلت، از دو روش استفاده شده است. ?. خارج کردن اجزاء اسکلتی و عکسبرداری از آنها. ?. استفاده از روش CTscan. نتیجه استخراج 302 قطعه استخوان ازبدن سوسمار که 28 قطعه متصل به هم جمجمه جانور را تشکیل میدهد. در مرحله بعد با استفاده از تصاویر اسکن استخوانهای خارج شده نامگذاری و اتصالات اسکلتی شناسایی شد. مقایسه اسکلت با گونههای دیگر جنس وارانوس و خانوادههای دیگر سوسماران انجام شد و نتیجه وجود تفاوت اندک بین گونهای و اختلافات چشمگیر بین خانوادهها میباشد که این اختلافها ناشی از عوامل متعدد مثل جدایی تکاملی، تفاوت در نوع محیط زیست، تغذیه و رفتار جانور است.
-
مطالعه فون سوسماران شهرستان ارسنجان درشمال شرقی استان فارس
احسان رحیمی 1398

