در سال‌های اخیر، آلودگی محیط‌زیست به فلزات سنگین و شبه‌فلزات سمی از جمله آرسنیک به یک چالش جهانی در زمینه امنیت غذایی و سلامت اکوسیستم‌ها تبدیل شده است. آرسنیک که از طریق منابع طبیعی و فعالیت‌های انسانی مانند استخراج معادن، استفاده از آفت‌کش‌ها و کودهای شیمیایی به محیط‌زیست وارد می‌شود، با اختلال در فرآیندهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاهان، موجب کاهش رشد، اختلال در فتوسنتز، ایجاد تنش اکسیداتیو و در نهایت کاهش عملکرد محصولات کشاورزی می‌گردد. تیواوره   به عنوان یک ترکیب آلی گوگردی می تواند به بهبود تنش آرسنیک در گیاهان کمک کند. سنتز سبز نانوذرات به دلیل غیر سمی بودن و سادگی، به عنوان یک روش مناسب برای ساخت نانوذرات شناخته می شود. در این راستا، پژوهش حاضر به بررسی اثرات محافظتی نانوذرات تیو اوره در برابر تنش آرسنیک در گیاه کلزا پرداخته است. در این تحقیق ابتدا نانوذرات تیو اوره به روش هیدروترمال و با استفاده از پوست انار سنتز شدند. سپس در شرایط هیدروپونیک، گیاهان تحت تیمار غلظت‌های مختلف آرسنات سدیم (?، ???، ??? و ??? میکرومولار) و نانوذرات تیو اوره (?، 200 و 400 میلی‌گرم بر لیتر)   قرار گرفتند. نتایج نشان دادند که تنش آرسنیک به ویژه در غلظت 600   میکرومولار، به طور معنی‌داری باعث کاهش پارامترهای رشدی، کاهش محتوای کلروفیل و تجمع قابل توجه آرسنیک در بافت‌های گیاهی به ویژه در ریشه گردید. همچنین نشانگرهای تنش اکسیداتیو از جمله تولید پراکسید هیدروژن و تغییرات در فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی مشاهده شد. با این حال، کاربرد نانوذرات تیو اوره به طور موثری منجر به بهبود شاخص‌های رشد، افزایش ?? درصدی محتوای کلروفیل، کاهش ?? درصدی پراکسید هیدروژن و کاهش ?? درصدی تجمع آرسنیک در ریشه گیاه گردید. علاوه بر این، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی کلیدی شامل گلوتاتیون ردوکتاز، گلوتاتیون-اس-ترانسفراز و پراکسیداز به ترتیب ??، ?? و ?? درصد افزایش یافت. این نتایج نشان می‌دهد که نانوذرات تیو اوره از طریق مکانیسم‌های چندگانه‌ای از جمله خنثی‌سازی گونه‌های فعال اکسیژن، کاهش جذب و انتقال آرسنیک در گیاه، فعال‌سازی سیستم دفاع آنتی‌اکسیدانی و تقویت متابولیسم گیاهی، توانایی قابل توجهی در کاهش اثرات سمی آرسنیک دارند. این مطالعه به وضوح نشان می‌دهد که استفاده از نانوذرات تیو اوره می‌تواند به عنوان یک راهکار نوین، موثر و سازگار با محیط‌زیست در مدیریت خاک‌های آلوده به آرسنیک و بهبود رشد گیاهان زراعی در شرایط تنش مورد استفاده قرار گیرد. کاربرد این فناوری نه تنها می‌تواند منجر به افزایش تولید محصولات کشاورزی در مناطق آلوده شود، بلکه گامی مهم در جهت تحقق کشاورزی پایدار و حفظ سلامت محیط‌زیست محسوب می‌شود. با توجه به پتانسیل بالای گیاه کلزا در جذب آلاینده‌ها و اهمیت اقتصادی این محصول، استفاده از نانوذرات تیو اوره می‌تواند راهبردی امیدبخش برای مقابله با چالش آلودگی خاک به فلزات سنگین باشد. کلیدواژه‌ها: نانوذرات تیو اوره، آرسنیک، کلزا، فلزات سنگین، نانوتکنولوژی، کشاورزی پایدار.

  گیاه

   در این پژوهش نمونه های گرده زنبور عسل از استان های ایلام، کردستان، کرمانشاه، لرستان و همدان جمع آوری شده و پس از شناسایی منشا گیاهی آنها برخی ترکیبات شیمیایی مهم نمونه های گرده زنبور عسل مورد بررسی قرار گرفتند. به منظور شناسایی منشا گیاهی گرده ها، ابتدا گرده ها از نظر رنگ ساچمه تفکیک شدند و سپس از نمونه های گرده اسلاید های میکروسکوپی تهیه و به وسیله ی میکروسکوپ نوری ویژگی های ریخت شناسی آنها بررسی شد. بررسی ها نشان دادند که گرده های با طیف رنگی زرد تا کرمی بیشترین فراوانی را داشته اند و گرده های غالب در نظر گرفته شدند. تیره گیاهی شب بو Brassicaceae به عنوان منشا گیاهی غالب گرده های استان کرمانشاه و ایلام شناسایی شد. همچنین منشا گیاهی غالب گرده های استان کردستان، لرستان و همدان از تیره های شب بو Brassicaceae، کاسنی Asteraceae و خواجه باشی یا طوسکیان Dipsacaceae بودند. بر اساس نتایج تیره های گیاهی شب بوBrassicaceae ، کاسنی Asteraceae، خواجه باشی Dipsacaceae، چتریان Apiaceae، بقولات   Fabaceaeو میخکیان Caryophyllaceae به عنوان تیره های گیاهی جذاب برای زنبورهای عسل مشخص شدند. گرده های جمع آوری شده از استان های کردستان و ایلام به ترتیب بیشترین (11/373 میلی گرم بر گرم) و کمترین (06/137 میلی گرم بر گرم) میزان ترکیبات فنلی را به خود اختصاص دادند. بیشترین (70/7 میلی گرم بر گرم) و کمترین (45/2 میلی گرم بر گرم) میزان فلاونوئیدها نیز به همین ترتیب متعلق به گرده های استان کردستان و ایلام بودند. همچنین بیشترین (63/16 میلی گرم بر گرم) میزان غلظت پروتئین از گرده های استان کردستان به دست آمد و گرده های استان لرستان پایین ترین (78/6 میلی گرم بر گرم) سطح پروتئین را نشان دادند. گرده های استان کرمانشاه با میزان (17/73 میلی گرم بر گرم) سرشار از آمینو اسید ها بودند اما در مقابل گرده های استان کردستان کمترین (85/24 میلی گرم بر گرم) غلظت آمینو اسید را داشتند. نمونه گرده های استان ایلام غنی از کربوهیدرات بودند (13/22 میلی گرم بر گرم) و بر خلاف آنها کمترین میزان کربوهیدارت (62/12 میلی گرم برگرم) از عصاره گرده های استان همدان به دست آمد. بررسی نتایج نشان داد که گرده های زنبور عسل جمع آوری شده از استان کردستان از نظر ترکیبات شیمیایی اندازه گیری شده حاوی بیشترین میزان از مواد مغذی بوده اند. بررسی نتایج اندازه گیری میزان ترکیبات گرده ها، اهمیت گرده ها و کاربرد آنها در علوم مختلف، بخصوص کاربرد های درمانی و دارویی آنها را نشان داد. بر اساس مطالعه صورت گرفته به خوبی به اهمیت بالای تاثیر منشا گیاهی و جغرافیایی گرده های زنبور عسل بر ترکیبات آنها و همچنین تعیین گیاهان جذاب برای زنبور عسل و توجه به آنها برای توسعه زنبور داری، حفظ بقا و تنوع گیاهان مهم بومی و زراعی در مناطق مختلف پی برده شد.   

   گیاهان با تنش های مختلفی درطول دوره زیست خود مواجه می شوند که خشکی یکی از مهم ترین این تنش هاست.   تنش خشکی بر رشد و نمو و فعالیت های متابولیک گیاه تاثیر می گذارد‌. سیلیکون از طریق افزایش جذب آب از طریق ریشه ها و افزایش مواد مغذی و کاهش سرعت تعرق، تحمل گیاهان به استرس خشکی را بهبود می بخشد. غلظت های مختلف سیلیکون و نانو سیلیکون در بهبود مقاومت این گیاه به استرس خشکی بررسی و مقایسه شده است. طبق نتایجی که بدست آمده سیلیکون سبب افزایش تحمل گیاهان در برابر انواع تنش ها از جمله تنش خشکی می شود. استفاده از سیلیکون در شرایط تنش خشکی منجر به افزایش وزن تر و خشک ساقه شد.هدف از انجام این پژوهش، بررسی اثر سیلیکون و نانو ذرات سیلیکون بر برخی پارامترهای فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه جو (Hordeum vulgare) رقم سرارود تحت تنش خشکی بود.   نانوذرات با سلول های گیاهان برهمکنش داشته و بسته به خواص نانوذرات، تغییرات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی زیادی را در گیاهان ایجاد می کنند.   نانوسیلیکون اکسید فلزی مهمی در بین انواع مختلف نانوذرات است که دارای ویژگی هایی از جمله خاصیت واکنش پذیری و نسبت سطح به حجم بالا به راحتی در گیاه نفوذ میکند.بنابراین نانوسیلیکون به دلیل اثر مستقیم و غیر مستقیم بر گیاهان، بهبود تغذیه معدنی گیاه، افزایش مقاومت گیاه و یا سمیت زدایی در برابر رادیکال های آزاد اکسیژن سبب افزایش رشد و نمو گیاه در شرایط تنش خشکی می شود. با توجه به نتایج حاصل از تجزیه واریانس و مقایسه میانگین ها، مشاهده شد که تنش خشکی باعث کاهش رشد رویشی در هر بوته جو شد. با بررسی وزن تر قسمت بالای زمینی و ریشه، اثر تنش خشکی بر وزن تر قسمت بالای زمینی و ریشه معنی دار بود، اما تفاوت معنی داری در اثر تنش خشکی مشاهده نشد. با گذشت زمان، گیاه جو از نظر وزن تر در پاسخ به افزایش سطوح تیمار خشک تمایل به کاهش نشان می دهد، بنابراین کاربرد در روز چهاردهم کمترین وزن تر و روز شاهد بیشترین وزن تر را نشان می دهد. نتایج اندازه گیری در مورد وزن خشک قسمت بالای زمین و ریشه نشان می دهد که اثر تنش خشکی بر وزن خشک ریشه و قسمت بالای زمین به طور قابل توجهی متفاوت است. علاوه بر این، بررسی تغییرات پروتئین های کلروفیل a و b تحت شرایط تنش خشکی نشان داد که اثر تنش خشکی بر این خصوصیات معنی دار بوده و باعث کاهش میزان پروتئین و کلروفیل در گیاه جو می شود.

      طب سنتی یکی از علوم تجربی است که با ظهور و پیدایش علوم مدرن همچنان اهمیت و جایگاه خود را مانند گذشته حفظ کرده است. طب سنتی که در گذشته حاصل کسب تجارب در زمینه­ی استفاده از روش­های درمانی مختلف بوده است امروزه به صورت آکادمیک و سازمان یافته شده تدریس و مورد بهره برداری قرار می­گیرد. طب سنتی بنابر تعریف ارائه شده توسط سازمان بهداشت جهانی عبارت است از مجموعه­ای از مهارت­ها، دانش و روش­های مبتنی بر تجربه که به منظور پیشگیری، کاهش و درمان انواع بیماری­ها مورد استفاده قرار می­گیرد. کتاب الصیدنه فی الطب (داروشناسی در پزشکی) آخرین اثر ابوریحان بیرونی است که به صورت تنها نسخه­ی اصلاح نشده به زبان عربی به ما رسیده ‌است. این اثر گرانبها منبعی در داروشناسی سده‌های میانه­ی خاورزمین است که در آن بیش از هزار دارو با منشا گیاهی، حیوانی و معدنی با اشاره به نام‌های آن‌ها به بسیاری از زبان‌ها و گویش‌ها توصیف شده‌ است. در صیدنه اثری از مدح و اهدا نامه معمول دیده نمی‌شود و از هدف‌های نوشتن آن نیز مستقیما سخنی نرفته ‌است. بیرونی با درک اهمیت زیاد این مسئله، حدود ???? نام گیاه، حیوان، ماده­ی معدنی و فراورده‌های آن‌ها را به زبان‌های عربی، یونانی، سریانی، هندی، فارسی، خوارزمی، سغدی، ترکی و جز این‌ها گرد آورده و توضیح داده ‌است و بدین ترتیب گام جدیدی در راه تنظیم و ترتیب اصطلاحات دارویی زمان خود برداشته ‌است. با توجه به این که تا کنون یک بررسی جامع در خصوص این کتاب انجام نشده است این پژوهش انجام شد و امیدواریم که در آینده بتوانیم اطلاعات موجود در این کتاب ارزشمند را استخراج و در صورت امکان به صورت یک پایگاه داده­ی مناسب درآوریم.    واژگان کلیدی: طب سنتی، الصیدنه فی الطب، پایگاه داده.       طب سنتی یکی از علوم تجربی است که با ظهور و پیدایش علوم مدرن همچنان اهمیت و جایگاه خود را مانند گذشته حفظ کرده است. طب سنتی که در گذشته حاصل کسب تجارب در زمینه­ی استفاده از روش­های درمانی مختلف بوده است امروزه به صورت آکادمیک و سازمان یافته شده تدریس و مورد بهره برداری قرار می­گیرد. طب سنتی بنابر تعریف ارائه شده توسط سازمان بهداشت جهانی عبارت است از مجموعه­ای از مهارت­ها، دانش و روش­های مبتنی بر تجربه که به منظور پیشگیری، کاهش و درمان انواع بیماری­ها مورد استفاده قرار می­گیرد. کتاب الصیدنه فی الطب (داروشناسی در پزشکی) آخرین اثر ابوریحان بیرونی است که به صورت تنها نسخه­ی اصلاح نشده به زبان عربی به ما رسیده ‌است. این اثر گرانبها منبعی در داروشناسی سده‌های میانه­ی خاورزمین است که در آن بیش از هزار دارو با منشا گیاهی، حیوانی و معدنی با اشاره به نام‌های آن‌ها به بسیاری از زبان‌ها و گویش‌ها توصیف شده‌ است. در صیدنه اثری از مدح و اهدا نامه معمول دیده نمی‌شود و از هدف‌های نوشتن آن نیز مستقیما سخنی نرفته ‌است. بیرونی با درک اهمیت زیاد این مسئله، حدود ???? نام گیاه، حیوان، ماده­ی معدنی و فراورده‌های آن‌ها را به زبان‌های عربی، یونانی، سریانی، هندی، فارسی، خوارزمی، سغدی، ترکی و جز این‌ها گرد آورده و توضیح داده ‌است و بدین ترتیب گام جدیدی در راه تنظیم و ترتیب اصطلاحات دارویی زمان خود برداشته ‌است. با توجه به این که تا کنون یک بررسی جامع در خصوص این کتاب انجام نشده است این پژوهش انجام شد و امیدواریم که در آینده بتوانیم اطلاعات موجود در این کتاب ارزشمند را استخراج و در صورت امکان به صورت یک پایگاه داده­ی مناسب درآوریم.    واژگان کلیدی: طب سنتی، الصیدنه فی الطب، پایگاه داده.   

  شهرستان قصر شیرین با توجه شرایط آب و هوایی گرم و خشک دارای موقعیت اکولوژیکی خاص خود، می باشد تحت تاثیر سه ناحیه جغرافیای گیاهی ایران - توران، صحرا – عربی و مدیترانهای قرار دارد. این منطقه با توجه به نکته فوق، تاکسون های خاصی با این شرایط سازگار شده اند. همچنین وزیدن بادهای که از سمت کشور عراق وارد این منطقه میشود، اتمسفر این منطقه را تحت تاثیر قرار میدهد. هدف از این بررسی، مطالعه گردههای آلرژیزا و ذرات شناور در هوا بود. در منطقه فوق، به روش دورهام، گردههای موجود در هوا بررسی گردید که بیشترین تنوع گردهای مربوط به گیاهان تیره های تاجخروسیان، کاسنی، گندمیان بود و نیز گردههای گیاهان دستکاشت زراعی و تزئینی همچون کاج در منطقه پراکندگی داشتند. عالوه براین ذراتی با منشا زیستی از جمله تکههای سبک قسمت¬های مختلف گیاهی مثل کرک¬ها و قطعات بافت بشره، برگ و گل، دانه¬ها و میوه¬های بال¬دار ریز، همچنین قطعات و یا هاگ قارچ-ها، باکتری¬ها و ویروس¬ها در سطح الم مشاهده گردید. تعداد ?? نمونه از گیاهان مهم منطقه جمع آوری و سپس به هرباریوم دانشگاه رازی منتقل و شناسایی گردیدند که جهت بررسی گردهها بهکمک میکروسکوپ نوری )LM )از روش »استولیز ارتمن« استفاده شد. این بررسی ها شامل اندازه ابعاد محور قطبی و استوایی، شکل، وضعیت دریچه و تزئینات سطحی دانههای گرده بود و نشان داد که دانههای گرده مورد بررسی از لحاظ اندازه شامل: کوچک، متوسط، بزرگ وخیلی بزرگ بودند برای مثال بزرگترین دانه گرده نوعی طوسک ).sp Scabiosa )از تیره آقطی یا پیچ امین الدوله )Dipsacaceae) وکوچکترین مربوط به برخی از گیاهان تیره شب بو وگل گاوزبان است. این گردهها از لحاظ دریچه )شیارها و منافذ( شامل: تکمنفذی، سهمنفذی، پر منفذ، سه شیاره ساده، سه شیاره مرکب و پرشیار بودند. همچنین از لحاظ تزئینات سطحی با استفاده از میکروسکوپ نوری به صورت: موجدار، خاردار، خاردار- سوراخدار، خادار ریز، خاردار ریز-سوراخدار، خاردار درشت، خاردار درشت-سوراخدار، صاف، صاف-زگیلدار و مشبک مشاهده گردیدند. کلمات کلیدی: اتمسفر، گردههای آلرژیزا، روش استولیز، روش دورهام، استان کرمانشاه

   مطالعه خزندگان در ایران به دلیل فراوانی و تنوع گونه ها مورد توجه متخصصان بوده است؛ گرچه این مطالعات تمام مناطق ایران را به طور کامل پوشش نداده است. با شناخت صحیح گونه­های موجود در یک منطقه ­و ارتباطات بین گونه­ای و فراگونه­ای می­توان   بخشی از آمادگی لازم جهت برخورد با آسیب­های محیط زیستی را کسب کرد و از منابع مختلف به شیوه مطلوب­تری بهره ­برداری کرد؛ لذا هدف این تحقیق مطالعه فون خزندگان شهرستان های جنوب استان ایلام است. در این تحقیق نمونه برداری از خزندگان در چند ایستگاه در جنوب استان ایلام در فصل بهار و تابستان   1400و1401 انجام گرفت. فاکتور های مورد پژوهش شامل ویژگی های ظاهری، زیستگاه، رفتار و روزفعال یا شب فعال بودن گونه ها و نیز روش جمع آوری بود. پژوهش های میدانی ما به شناسایی 21گونه خزنده شامل 11گونه سوسمار Laudakia nupta ، Trapelus lessonae، Eublepharis angramainyu، Hemidactylus persicus، Ophisops elegans، Saara loricata، Trachylepis aurata، Varanus griseus، Cyrtopodion scabrum،Asaccus Elisae، 9گونه مار Pseudocerastes urarachnoides ، Platyceps rhodorachis ، Macrovipera lebetina، Eryx jaculus ، Spalerosophis diadema ، Platyceps najadom، Natrix tessellata ،Dolichophis jugularis و Eirenis coronelloides 1 گونه لاک پشت Mauremys caspicaدر مناطق مورد مطالعه انجامید. باتوجه به تحقیقات صورت گرفته در این مطالعه به نظر می رسد منطقه مورد مطالعه از نظر فون   خزندگان بسیار غنی بوده و احتمال می رود گونه های دیگری غیر از گونه های شناسایی شده در آن وجود داشته باشد که تاکنون شناسایی نگردیده اند.

کادمیوم یک فلز سنگین سمی است که ممکن است در آب و گیاهان شناسایی شود. گندم به عنوان غذایی که 60 درصد از جمعیت جهان مصرف می کنند، ممکن است مقدار زیادی کادمیوم را از طریق ریشه های خود جذب کند و کادمیوم را به شاخه ها و دانه ها منتقل کند و در نتیجه خطراتی برای سلامتی انسان به همراه داشته باشد. بیوچار برای محافظت از گیاهان در برابر شوری آب و استرس فلزات سنگین شناخته شده است. بیوچار می تواند یک اصلاح موثر باشد که می تواند فلزات سنگین را در آب بی حرکت کند، جذب فلز توسط گیاهان را کاهش دهد و عملکرد محصول را افزایش دهد. با این حال، تنها مطالعات محدودی در مورد کاربرد بیوچار در این زمینه وجود دارد. عدم قطعیت در نتایج باقی می ماند زیرا این مطالعات دارای طیف گسترده ای از خواص بیوچار، شرایط محیطی و پارامترهای طراحی مطالعه هستند. این مطالعه در تابستان 1401   در دانشگاه رازی کرمانشاه انجام گرفت. این پژوهش به صورت گلخانه ای با کاربرد سطوح مختلف بیوچار در اب و کشت گیاه گندم، به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد.   پس از تعیین برخی مشخصات فیزیکی، غلظت کادمیم آب توسط دستگاه جذب اتمی اندازه گیری شد. بیوچار(مخروط کاج) به روش پیرولیز تولید می گردد. در این روش ماده آلی یا ضایعات کشاورزی در درون یک کوره‌ با حرارت 700 درجه سانتیگراد به مدت 150 دقیقه در شرایط عدم وجود اکسیژن یا مقدار فوق العاده کم اکسیژن حرارت داده می شود. بیوچارهای مورد استفاده که از طریق روش گرماکافت آهسته در شرایط اکسیژن محدود تهیه شد. غلظت   کادمیوم در گیاهان تحت تیمار توسط دستگاه جذب اتمی اندازه گیری شد. همچنین فعالیت برخی آنزیم های آنتی اکسیدان در سطوح مختلف تیمار مورد بررسی قرارگرفت. در پایان داده های حاصل ازنتایج آزمایش های انجام شده به وسیله نرم افزارهای Excel   و      آنالیز شدند. در نهایت نتایج نشان داد اثرات کاربردهای بیوچار روی رشد گندم در برابر استرس کادمیم به طور قابل توجهی باعث کاهش اثر سمیت کادمیم، به ویژه در بیوچار با نرخ های کاربرد بالا می شود. علاوه بر این، کاربردهای بیوچار به طور قابل توجهی کادمیم را از ریشه به ساقه و گیاه کاهش می دهد و همچنین باعث افزایش کادمیم در انتقال ساقه به برگ در تیمارهای با دوز بالا گندم می شود.کلید واژه: بیوچار -کادمیم- گندم رقم سرداری- فلزات سنگین- آب    

   پیشرفت روز افزون دانش در زمینه سرطان ،باعث افزایش میزان بقای زندگی در بیماران مبتلا به سرطان در طی دهه های گذشته شده است.در این راه داروهای متفاوتی برای این درمان ها پیشنهاد شده که تقریبا مکانیسم عمل یکسانی دارند.با توجه به کاربرد این داروها،عدم باروری ناشی از عملکرد این داروها که جزو عوارض جانبی این داروها محسوب می شود، در این بیماران نگرانی های زیادی را در پی داشته است،که تحقیق در این باره در چند سال اخیر شایسته توجه قرار گرفته است،چرا که افرادی که با این داروها تحت درمان قرار میگیرند، قدرت و توان باروری خود را در بسیاری از موارد از دست می دهند و این داروها نگرانی های زیادی درباره ادامه نسل این افراد را پی داشته است.در این تحقیق توجه به این مورد بر اساس تحقیقاتی که پیش از این انجام شده است، مورد مرور و بررسی قرار میگیرد و مروری بر مکانیسم عمل و چگونگی عملکرد و ساختار شیمیایی این داروها بر ویژگیهای بافتی ،سلولی و ملکولی دستگاه تناسلی در انسان و سایر پستانداران انجام میشود.

مگس ها ی خانگی با انتقال بیش از100 نوع عوامل بیماریزای مختلف، آدمی را متحمل هزینه های بسیاری نموده است . بعلاوه آنها آفت مهم اقتصادی درتولیدات دام و طیور بوده، با آلودگی فراورده های دامی و انتقال انواع پاتوژن ها به آنها، اقتصاد کشاورزی دنیا را تحت تاثیرخود قرارداده است، درنتیجه جوامع آسیب دیده را به استفاده زیاد از حشره کش ها مجبور می کنند. مبارزه ی شیمیایی (توسط حشره کش ها) به دلیل تاثیر آنی و سریع روی جمعیت آفات و خاصیت کنترل حشرات ناقل بیماری، مهمترین روش مبارزه با آفات و ناقلان محسوب می شود. مقاومت آفات به حشره کش ها و بـاقیمانده سموم درطبیعت مخاطرات نامطلوبی به همراه دارد. اسانس ها وعصاره های تعدادی ازگیاهان با فعّالیت کشندگی و دورکنندگی حشرات شناسایی و استفاده شده اند،که به دلیل سمی بودن، سیستمیک بودن، تجزیه پذیری زیستی آسان و ماهیت تاثیر بر متابولیسم میزبان، دارای توان بالقوه برای مدیریت آفات وحشرات هستند. در این مطالعه اثرات دورکنندگی و کشندگی اسانس برگ گردو، بابونه، بومادران و نیز برگ بلوط روی مگس خانگی در محیط طبیعی و آزمایشگاه، بررسی و مشخص گردید که در بالاترین دوز و بازه زمانی استفاده شده، اسانس برگ گردو دارای بیشترین میزان کشندگی (6/96%) و با میزانی کمتر به ترتیب اسانس بومادران(80%)، اسانس بابونه (6/56%) و نهایتا کمترین تاثیرمتعلق به اسانس برگ بلوط (6/36%)بود. دربررسی عملکرد دورکنندگی گیاهان مورد اشاره روی مگس خانگی، در بالاترین دوز اسانس و اولین بازه زمانی استفاده شده، بیشترین اثر دورکنندگی(6/46%) متعلق به اسانس بومادران ثبت شد و اسانس های بابونه(30%)، برگ گردو(6/16) و برگ بلوط(6/6%) در رتبه های بعد قرارگرفتند. در این پژوهش از دوزهای مختلف هرکدام از اسانس های گیاهی نتایج کشندگی و دورکنندگی مختلف بدست آمد، که در نهایت با توجه به زیست سازگازی آنها و حداقل اثرات مسمومیت انسانی و دامی می توان این اسانس ها را برای کشتن و دورکنندگی مگس خانگی استفاده نمود. البته نسبت به حشره کش های شیمیایی معمول، کشندگی را در مدت زمان طولانی تری انجام می دهند. متذکرمی شوم با تحقیقات دقیق تر ومستمر می توان ضمن یافتن اسانس ها و عصاره های گیاهی با اثرات کشندگی و دورکنندگی بالاتر و در بازه زمانی مناسب ترموجبات استفاده ی بیشتر آنها را فراهم نمود. کلمات کلیدی: اسانس گیاهی ، مگس خانگی، حشره کش ، طب قومی کردی، مرگ ومیر، دورکنندگی      

چکیده استفاده از داروهای شیمی¬درمانی در دوران بارداری اغلب با اثرات منفی روی جنین همراه بوده و اغلب سبب بروز ناهنجاری¬هایی درجنین در حال تکامل از جمله دستگاه¬تناسلی جنین می¬شود. سیکلوفسفامید از دسته داروهای الکالینی ضد سرطان میباشد. استفاده از این دارو در طول بارداری، حتی در سه ماهه دوم و سوم به علت عبور از جفت، سبب بروز انواعی از ناهنجاری¬ها در جنین شود. زنجبیل دارای خاصیت آنتی¬اکسیدانی بوده است و مصرف همزمان آن با داروهای شیمی¬درمانی مانند سیکلوفسفامید می¬تواند اثرات جانبی درمان را تعدیل کند. در مطالعه حاضر اثرات محافظتی زنجبیل بر تعدیل ناهنجاری¬های ناشی از سیکلوفسفامید در جنین¬هایی که مادران آنها سیکلوفسفامید را در روز یازدهم بارداری دریافت کرده بودند مورد بررسی قرار گرفت. این تحقیق بر روی موشهای باردار که به 4 گروه تقسیم شدند، انجام شد. گروه شاهد نرمال سالین، گروه سیکلوفسفامید میزان 10 میلی¬گرم بر کیلوگرم وزن بدن سیکلوفسفامید در روز 11 حاملگی به صورت تزریق درون صفاقی دریافت کردند، گروه زنجبیل، میزان10 میلی¬گرم بر کیلوگرم وزن بدن عصاره هیدروالکلی زنجبیل را از روز ششم تا دهم بارداری به صورت تزریق درون صفاقی دریافت کردند و نهایتا گروه سیکلوفسفامید و زنجبیل که قبل از دریافت داروی سیکلوفسفامید، عصاره هیدروالکلی زنجبیل را از روز ششم تا دهم بارداری دریافت کردند و در روز یازدهم بارداری میزان10 میلی¬گرم¬کیلوگرم، سیکلوفسفامید را به صورت تزریق درون صفاقی دریافت کردند. موش¬ها در روز نوزدهم بارداری توسط ماده بیهوشی کلروفرم کشته شده و جنین¬های آنها جمع¬آوری شدند و بعد از بررسی ناهنجاری¬های ظاهری جنین¬ها در یک صفحه¬ی عرضی برش داده شدند و بخش دمی جنین¬ها برای مطالعه بافت¬شناسی مورد استفاده قرار گرفت. قطر تخمدان اندازه¬گیری شد، همچنین تعداد کیست¬های سلول¬های زایا و درصد اووسیت ها در تخمدان بررسی شد. نتایج حاصل از مطالعات ماکروسکوپی بدن جنین نشان داد درگروه سیکلوفسفامید دارو سبب کاهش وزن جنین، کاهش طول اندام حرکتی، دم و بند ناف شده و موجب کاهش وزن و قطر جفت در مقایسه با گروه شاهد شده(p?0.05). همچنین موجب القا الیگو¬داکتیلی در انگشتان پا، الفانتیازیس(ادم یا خیز زیر¬پوستی همراه با ضخامت پوست که در نتیجه انسداد جریان لنف ایجاد می¬شود) در اندام حرکتی جلویی و خونریزی در سطح بدن در جنینهای متعلق به گروه سیکلوفسفامید در مقایسه با گروه کنترل شد. در گروه سیکلوفسفامید زنجبیل وزن جنین در مقایسه با گروه سیکلوفسفامید و گروه زنجبیل افزایش معنا داری نشان داد(p?0.05). طول بند ناف در این گروه اختلاف معنا داری با گروه¬های کنترل،سیکلوفسفامید و سیکلوفسفامید/زنجبیل نشان داد(p?0.05). وزن جفت در گروه سیکلوفسفامید/زنجبیل در مقایسه با گروه کنترل کاهش معنا داری نشان داد(p?0.05). وزن جنین و طول دم در گروه زنجبیل نسبت به گروه کنترل و گروه سیکلوفسفامید/زنجبیل افزایش معناداری نشان داد(p?0.05) در حالی که با گروه سیکلوفسفامید اختلاف معناداری نداشت. طول بند¬ناف در این گروه اختلاف معناداری با گروه سیکلوفسفامید/زنجبیل و گروه سیکلوفسفامید دارد(p?0.05). در حالی که با گروه کنترل اختلاف معنا دار ندارد. مطالعات کمی انجام شده روی مقاطع بافتی حاکی از آسیب در گروه سیکلوفسفامید بود، در حال که زنجبیل سبب بهبود. معنادار این آسیب در مقایسه با گروه سیکلوفسفامید شد(p?0.05). با مطالعات مورفومتریک مشخص شد تعداد کیست¬های سلول¬های زایا در گروه سیکلوفسفامید نسبت به گروه زنجبیل کاهش معناداری دارد(p?0.05). همچنین مشخص شد که درصد اووسیت¬های نرمال در گروه سیکلوفسفامیدکاهش داشته و درصد اووسیت¬های آترزی در مقایسه با گروه کنترل افزایش می-یابد(p?0.05). اما در گروه سیکلوفسفامید/زنجبیل در مقایسه با گروه سیکلوفسفامید درصد اووسیت¬های نرمال افزایش و درصد اووسیت¬های آترزی کاهش معناداری نشان می¬دهد(p?0.05). در گروه سیلوفسفامید در مقایسه با گروه کنترل قطر تخمدان کاهش معناداری نشان داد(p?0.05)، در حالی که طبق بررسی¬های انجام شده زنجبیل سبب افزایش معنادار آن در گروه¬های زنجبیل و سیکلوفسفامید/زنجبیل شد(p?0.05) بر این اساس، میتوان زنجبیل را به عنوان یک گیاه دارویی برای تعدیل ناهنجاری¬های ناشی از سیکلوفسفامید و کاهش آسیب به سیستم تولید¬مثل جنین¬های ماده حاصل از موشهای بارداری که در معرض سیکلوفسفامید بوده¬اند معرفی کرد. کلمات کلیدی:سیکلوفسفامید، زنجبیل، ناهنجاری، جنین، موش.

  استفاد از داروی شیمی درمانی در دوران بارداری به علت عبور از جفت باعث ایجاد اثرات منفی وناهنجاری ها در تکوین برخی اندا ها از جمله دستاا تناسلی می گردد.سیکلو فسفامید یکی از رایج ترینداروهای شیمی درمانی می باشدکه دارای عوارض جانبی فراوانی می باشد. در این مطاععه اثر حفاظتیزنجبیل را بر اثرات منفی داروی سیکلو فسفامید در زاد های متوعد شد از مادران توت شیمی درمانی درموش مورد بررسی ارار گرفت. در این تو ی 13موش نر و ماد جنس NMRIکه آنها را به صورت 3موش نر و 5موش ماد جهت جفتگیری در یک افس ارار دادیم.موش های ماد ی باعغ پس از جفتگیری و مشاهد پلاک واژینال و تعیین روز صفر بارداری به چهار گرو ت سیم شدند. گرو اول :گرو کنترل که هیچ دارویی دریافت نکردند،گرو دو : گرو سیکلوفسفامید که این دارو را با دز 33میلی گر برکیلوگر وزن بدن در روز یازد بارداری به صورت تزری درون صفاای دریافت کردند. گرو سو :گرو زنجبیل که عصار هیدرواعکلی زنجبیل را با دز 33میلی گر بر کیلو گر وزن بدن در روز ششم تا دهمبارداری به صورت تزری درون صفاای دریافت کردند. گرو چهار :گرو زنجبیل و سیکلوفسفامید که بهصورت همزمان سیکلوفسفامید را با دز 33میلی گر بر کیلوگر وزن بدن در روز یازد بارداری و عصار هیدرواعکلی زنجبیل را با دوز 33میلی گر بر کیلوگر وزن بدن در روزهای ششم تا دهم بارداری بهصورت تزری درون صفاای دریافت کردند. 03روز پس از توعد نوزادان ماد کشته شد واز بافت تخمدانم اطع بافتی تهیه شد و اثرات تیمار بر وزن بدن حیوان،اطر و ویژگی های کیفی وکمی تخمدان موردبررسی ارار گرفت. در گرو سیکلو فسفامید، وزن بدن و اطر تخمدان در م ایسه با گرو کنترل کاهش یافتهبود،آسیب در سلول های بینابینی تخمدان، فیبروزی شدن اشر تخمدان مشاهد شد و تعداد فوعیکول هایآترزی شد افزایش یافته بود).(p?0.05در گرو زنجبیل وزن بدن و اطر تخمدان در م ایسه با گرو کنترلاختلاف معنا داری نداشت و آسیبی در سلول های بینابینی تخمدان مشاهد نشد، کاهش تعداد فوعیکول هایآترزی، و افزایش رشد فوعیکول ها مشاهد شد) .(p?0.05در گرو زنجبیل/ سیکلوفسفامید وزن بدن و اطرتخمدان نسبت به گرو سیکلو فسفامید افزایش معنا دار ونسبت به گرو کنترل و زنجبیل کاهش معنا دارداشت).( p?0.05به نظر می رسد عصار هیدرواعکلی زنجبیل آسیب های ناشی از سیکلوفسفامید برتخمدان را بهبود می بخشد.کلید واژه ها: تخمدان، زنجبیل ،سیکلوفسفامید، موش

  ناباروری در زنان، ازجمله مشکلات و بیماری های شایع می باشد. یکی از مهم ترین و اصلی ترین علل ایجاد ناباروری در زنان، ابتلا به بیماری اندومتریوزیس است. اندومتریوزیس یک بیماری رایج در بین زنان است که درصد قابل توجهی از زنان در سنین باروری را تحت تاثیر خود قرار می دهد. آسیب شناسی اندومتریوم بسیار پیچیده است، زیرا هم فاکتورهای ژنتیکی و هم فاکتورهای محیطی درآن دخالت دارند .  

چکیدهامروزه استفاده از آفتکش ها در کشاورزی امری اجتنابناپذیر است. آفت کش ها رادیکال های آزاد تولید می کنند و می توانند به سیستم تولیدمثلی آسیب برسانند. از این رو می توان برای بهبود آسیب های ناشی از آفت کش ها ازآنتی اکسیدان ها یا نانوذرات استفاده نمود. آنتی اکسیدان ها می توانند با خنثیسازی رادیکال های آزاد، آسیب به سلول را کند یا جلوگیری کنند. سریم اکسید برایحفاظت از سلول در برابر استرس اکسیداتیو ضروری است. در این تحقیق اثر اکسید سریمبر پارامترها و ناهنجاری های آفت کش مالاتیون مورد بررسی قرار گرفت.بنابراین موش های نر بالغ را با طول عمر 4 هفته به 7گروه 7 تایی تقسیم کردیم. گروه اول کنترل، هیچ دارویی دریافت نکرد. گروه دوم،مالاتیون با غلظت 100 میلی گرم بر کیلوگرم، گروه سوم اکسید سریم با غلظت 50 میلیگرم بر کیلوگرم، گروه چارم مالاتیون با غلظت 100 میلی گرم بر کیلوگرم و اکسید سریمبا غلظت 5 میلی گرم بر کیلوگرم، گروه پنجم با غلظت 100 میلی گرم بر کیلو گرم وااکسید سریم با غلظت 10 میلی گرم بر کیلوگرم، گروه ششم به وسیله تزریق مالاتیون باغلظت 100 میلی گرم بر کیلوگرم و اکسید سریم با غلظت 20 میلی گرم بر کیلو گرم، گروههفتم به وسیله تزریق مالاتیون با غلظت 100 میلی گرم بر کیلوگرم و اکسید سریم باغلظت 50 میلی گرم بر کیلو گرم به صورت داخل صفاقی تیمار شدند. پس از دوره تیمار،تمام موش ها به روش جابجایی مهره گردنی قربانی شدند و غدد تناسلی از بدن آن هاخارج گردید. غدد مذکور برای مطالعات بافت شناسی از مراحل تثیت، آبگیری، شفاف سازیو قالب گیری گذرانده شد. سپس برش های به ضخامت 5 میکرو متر تهیه و با رنگ هایهماتو کسیلین ائوزین رنگ آمیزی شدند. همچنین پس از تهیه سوسپانسیون اسپرمی واسمیر، لام ها به وسیله رنگ آمیزی پاپانیکولا رنگ آمیزی شدند. و مورفولوژی اسپرممورد بررسی قرار گرفت.بررسی های بافتی و اسپرمی نشان داد که آفت کشمالاتیون باعث کاهش تعداد سلول های سرتولی، اسپرماتوسیت اولیه، اسپرماتید گرد وطویل شده و در بخش پارامترهای اسپرمی باعث کاهش تعداد اسپرم، زنده مانی، تحرک وافزایش ناهنجاری های مورفولوژی اسپرمی نسبت به گروه کنترل می گردد. در حالی کهنتایج نشان داد سریم اکسید به همراه آفت کش مالاتیون باعث بهیود پارامترهای بافتیو اسپرمی و مورفولوژیکی نسبت به مالاتیون می گردد. می توان گفت که سریم اکسید میتواند اثرات منفی استفاده از مالاتیون در اسپرماتوژنز را کاهش دهد و باعث بهتر شدنکیفیت اسپرم شد.کلمات کلیدی: مالاتیون، سریم اکسید، بیضه، اسپرم، موش  

  میگوهای آب شیرین حوزه ی حاشیه­ ی مدیترانه متعلق به11 جنس در سه خانواده ی   Atyidae ، Palaemonidae و Typhlocarididae است، که اکثر اعضای آن دارای پراکنش محدود می ­باشند.حوزه­یمدیترانه در بین اروپا، آسیا و آفریقا واقع شده است. هدف از این پژوهش، بررسی فونمیگوهای آب شیرین با استفاده از روش­های مولکولی و ریخت­شناسی در استان کرمانشاه می­باشد.هفت جمعیت از این تاکسون در منطقه­ ی ذکر شده جمع آوری شد. در مطالعات ریختی ومتریک بیش از 48 صفت در هر نمونه مورد بررسی قرار گرفت و برای بررسی روابطتبارشناسی، از ژن میتوکندریایی COI استفاده شد. بررسی درخت بیزین نشان می­دهدکه جمعیت­های میگوی آب شیرین استان کرمانشاه در یک کلاد مجزا قرار می­گیرند. اینکلاد مشتمل بر چهار زیرکلاد می باشد. نتایج آنالیزهای ریخت­شناسی و مولکولی، وجودچهار گونه جدید از میگوهای آب شیرین را در استان کرمانشاه تایید می­کند.

تیره زنبقیان دارای گیاهان مهمی هستند که برخی از آنها بطور وسیعی مورد استفاده بشر و بسیاری نیز در مراتع پراکنندگی دارد و مورد استفاده احشام قرار می­گیرد. از آنجایی که گیاهان این تیره دارای قسمت زیر زمینی متورمی دارند، می توانند مورد تهاجم بسیاری از بیماری­ها نظیر قارچ­ها، ویروس­ها و باکتری­ها قرار گیرند. به همین دلیل شناسایی گونه­های مختلف این خانواده در ایران به ویژه در غرب ایران بسیار حائز اهمیت است. همچنین با توجه به تنوع گیاهان تیره زنبقیان و اهمیت علم گرده شناسی در تفکیک تاکسون این تیره، مطالعه ریخت شناسی دانه گرده به کمک میکروسکوپ نوری و به ویژه میکروسکوپ الکترونی نگاره و گذاره، از لحاظ علمی بسیار قابل توجه می باشد. دانه­های گرده به وسیله میکروسکوپ نوری (14 گونه)، میکروسکوپ الکترونی نگاره (6 گونه)، و میکروسکوپ الکترونی گذاره (5 گونه) مورد مطالعه قرار گرفتند. دانه­های گرده گونه­های مورد مطالعه خیلی بزرگ (Iris hymenospatha)، بزرگ (10 گونه) و متوسط (3 گونه)، به اشکال کروی، کروی – بیضی و بیضی، با تزئینات مشبک درشت، مشبک، خاردار – سوراخ دار بودند. علاوه بر این گونه­ها از لحاظ تزئینات سطح شیار، از لحاظ ساختمان و عرض دیواره شبکه های تور مانند و اندازه سوراخ ها،با یکدیگر تفاوت داشتند. با استفاده از میکروسکوپ الکترونی گذاره در گونه­های مورد مطالعه ضخامت اگزین بیرونی ( ضخامت تکتوم، فوت لایر و طول و عرض سرستون) لایه­های مختلف انتین و حضور یا فقدان اگزین درونی، شکل و قطر سرستون­ها نشان داده شد. بیشترین ضخامت تکتوم مربوط به (0/66 – 33/1) Iris reticulata   میکرون و کمترین آن در Crocus pallasii (0/4-0/57) میکرون بود. شکل سر ستون­ها در اکثر گونه­های مورد مطالعه قارچی و ریز­برجستگی های سطح سرستون­ها در همه گونه­ها صاف بودند. اگزین­درونی در همه­ی گونه­های مورد مطالعه وجود نداشت و تنها در گونه­هایI. reticulata   و Gynandriris Sisyrinchium به صورت تکه تکه و نازک بود. همچنین با استفاده از نمودار رسم شده به کمک داده­های میکروسکوپ نوری می­توان دریافت که گونه­های سرده های مختلف مورد مطالعه این تیره در کنار یکدیگر قرار گرفتند و سرده Gynandriris   ارتباط نزدیکی با Iris نشان داد. بنابراین داده های گرده شناسی­ریختی تنوع زیادی در ساختمان دانه گرده زنبقیان نشان داد. همچنین در این تحقیق 2 گونه­های قارچی Fusarium solani و Rhizoctonia solani مرتبط با قسمت زیر زمینی این تیره جداسازی شد که به کمک مشخصات ریخت شناسی   آنها شناسایی شدند. از این رو با توجه به اهمیت حفظ پوشش مرتعی گیاهان تیره زنبق و استفاده از این گیاهان در تولید داروهای مختلف گیاهی شناسایی عوامل بیماری­زا و گونه­های مرتبط با این گیاهان حائز اهمیت می­باشد.واژ­های کلیدی: زنبقیان، میکروسکوپ گذاره، میکروسکوپ نگاره، Fusarium solani،   Rhizoctonia solani

سمینار 

چکیدهزمینه وهدف: استفاده از آفت کش ها در کشاورزی امری اجتناب ناپذیر است. با توجه به اثرات منفی که برروی انسان ها دارد و ایجاد اثر مخرب بر باروری کسانی که در مواجه با این سموم قرار می گیرند میکنند،آفت کش ها سبب ایجاد رادیکال آزاد و آسیب به سیستم تولید مثلی میشوند از این رو می توان برای جبران آسیب های ناشی از آفت کش ها از آنتی اکسیدانت ها استفاده کردکه آنتی اکسیدانت های طبیعی بهتر و مقرون به صرفه هستند به همین دلیل عصاره ی گیاهان حاوی ترکیبات فنلی به عنوان آنتی اکسیدانت می توانند جایگزین مناسبی برای داروهای شیمیایی جهت درمان   ناباروری استفاده میشوند، شوند.مواد وروش ها: 30سر موش نر بالغ با سن متوسط 10تا 12 هفته نژاد NMRI به طور تصادفی انتخاب شدند و به 5گروه تقسیم بندی شدند.گروه اول 5 موش که با محلول تهیه شده از 65/3   mg/kg وزن موش آفت کش سیرومازین در سرم فیزیولوژی تیمار شدند.گروه دوم 5موش که با محلول تهیه شده از 11mg/kg   وزن موش آفت کش سیرومازین تیمارشدند. گروه سوم 6 موش با محلول گروه اول به همراه محلول 1% غلظت عصاره ی دانه ی گل نسترن وحشی تیمارشدند.گروه چهارم 6موش با محلول گروه دوم به همراه محلول 1% غلظت عصاره ی دانه ی گل نسترن وحشی تمیار شدند.گروه 5 م شامل8 موش که 2 موش تنها سرم فیزیولوژی دریافت کردند و6 موش بدون دریافت بودند.پس از14 روز تیمار موش ها کشته در نهایت جهت آنالیز میزان آسیب ها، بیضه ها پس از طی کردن مراحل مقدماتی لازم، با هماتوکسیلین-ائوزین رنگ آمیزی شدند.بحث ونتیجه گیری: بررسی نتایج حاص از اندازه گیری وزن بدن و وزن بیضه   موش­هایی که آفت کش سیرومازین دریافت کرده بودند کاهش معنی داری نسبت به گروه کنترل نشان دادند. همچنین باعث کاهش معنی دار قطر بیضه، قطر لوله منی ساز، قطر لومن لوله منی ساز، کاهش ضخامت اپیتلیوم زایا شد، سیرومازین سبب کاهش معنی دار در شاخص­های مهم حیاتی اسپرم­ها نظیر شمارش کلی اسپرم­ها، میزان زنده ماندن اسپرم­ها، میزان تحرک اسپرم­ها شد. همچنین در این گروه نسبت به گروه کنترل میزان ناهنجاری مورفولوژیکی اسپرم­ها مشاهده شد.براساس آنالیزهای هیستومورفومتریک ما، استفاده از عصاره-ی دانه-ی گل نسترن کوهی باعث افزایش معنی داری در وزن بدن، وزن بیضه، افزایش قطر بیضه،قطر لوله منی ساز، ضخامت اپیتلیوم زایا، افزایش در شاخص­های مهم حیاتی اسپرم نظیر شمارش کلی اسپرم، میزان زنده ماندن، میزان تحرک اسپرم­ها، و کاهش معنی داری در میزان ناهنجارهای مورفولوژیکی اسپرم­ها مشاهده شد.در موش هایی که عصاره دانه-ی گل نسترن کوهی را دریافت کردند نسبت به گروه کنترل تفاوت معنی داری مشاهده نشد.  کلمات کلیدی: آفت کش، سیرومازین، رادیکال آزاد، آنتی اکسیدانت، گل نسترن کوهی.

دیابت بارداری یک اختلال بالینی رو به رشد در جهان است.در دوران بارداری یکی از یافته های فیزیولوژیکی هایپرپلازی سلول بتای پانکراس بوده که میتواند منجر به افزایش سطح انسولین خون در حالت ناشتا و یا بعد از صبحانه شود.هورمون های مترشحه از جفت در دوران بارداری نیز میتوانند منجر به کاهش حساسیت نسبت به انسولین به خصوص دو سه ماهه سوم دوران بارداری شوند.اگر افزایش انسولین نتواند به افزایش مقاومت نسبت به انسولین غلبه کند،دیابت بارداری ایجاد می شود.اختلال دیابت میتواند منجر به القای نقایص تکوینی بر سیستم تناسلی شود. هدف پژوهش ما،ارزیابی تاثیر دریافت بوریک اسید بر مدل حیوانی دیابت شیرین القا شده توسط آلوکسان و متعاقبا تاثیرات آن بر تکوین سیستم تناسلی نر و بیضه ها در زاده های حاصل از مادران دیابتی در موش های آزمایشگاهی است.برای انجام این پژوهش موش های آزمایشگاهی نر و ماده را کنار هم قرار دادیم و پس از بارداری،موش های مورد نظر را به چهار گروه تقسیم کردیم:گروه 1(نرمال کنترل):که یا دریافت کننده نرمال سالین هستند یا ترکیب خاصی را دریافت نمیکنند.گروه 2(کنترل دیابتی):که دریافت کننده یک دوز داخل صفاقی آلوکسان 200 mg/kg برای القای آزمایشگاهی دیابت بودند.گروه 3(کنترل بوریک اسید):که سه بار در روزهای ششم،هشتم و دهم بارداری، به صورت داخل صفاقی بوریک اسید با دوز 50 mg/kg   دریافت کردند.گروه 4(دیابتی تیمار شده با بوریک اسید):که در روز سوم بارداری یک دوز داخل صفاقی آلوکسان 200 mg/kg   و در روزهای ششم،هشتم و دهم بارداری سه دوز داخل صفاقی بوریک اسید با دوز 10 mg/kg   دریافت کردند.در روز 60 پس از تولد، زاده ها به کشی شدند و بیضه های آنها برای مطالعات مورد نیاز جدا شده و برای انجام پروسه های آزمایشگاهی اماده شد.دریافت بوریک اسید در دوز مناسب میتواند منجر به بهبود تاثیرات نامظلوب دیابت بر تکوین بیضه و در نتیجه ساختار و عملکرد آن شود.در زاده های حاصل از موش های دیابتی شده که بوریک اسید دریافت کرده بودند افزایش معنی دار در شاخص های حیاتی اسپرمها نظیر شمارش کلی اسیپرمها،میزان زنده ماندن اسپرم ها و میزان تحرک اسپرم ها مشاهده شد.همچنین در این گروه نسبت به گروه کنترل دیابتی میزان ناهنماری های مورفولوژیکی اسپرم ها به شکل معنی داری کاهش یافت.بر اساس آنالیز های هیستومورفومتریک ما،در زاده های گروه کنترل دیابتی نسبت به زاده های گروه کنترل قطر توبول بیضه ساز به صورت معنی داری کاهش و همچنین قطر لومن بیضه ای و ضخامت اپیتلیوم زایا به صورت معنی دار کاهش یافتند.در زاده های گروه کنترل بوریک اسید نسبت به زاده های گروه کنترل شاخص های حیاتی اسپرم هاو همچنین مقادری کمی هیستومورفومتریک هیچ تغییر معنی داری را نشان ندادند.وزن بدن زاده های دیابتی نسبت به زاده های گروه کنترل افزایش معنی دار نشان داد. وزن بیضه در زاده های گروه دیابتی نسبت به زاده های گروه کنترل کاهش معنی دار و وزن بیضه در زاده های گروه دیابتی به علاوه بور نسبت به زاده های گروه دیابتی افزایش معنی دار نشان دادند.وزن بیضه در زاده های گروه تیماری نسبت به زاده های گروه کنترل تفاوت معنی داری نشان نداد.

  گرده گیاهان واسپور قارچ ها از مهمترین عوامل آلرژی­زا می­باشند. آلودگی­های هوایی به وسیله گرده گیاهان و گونه­های قارچی فرصت­طلب و وجود اسپورشان بر روی بیماران تنفسی، می­تواند نقش مهمی در وقوع آسم، آلودگی­های قارچی و واکنش ­های آلرژی­زا داشته باشد. استان کرمانشاه به عنوان یکی از مهمترین استان ها در غرب ایران بطور قطع دارای آلودگی های هوایی به ویژه آلودگی های قارچی و گرده گیاهان آلرژی زا می باشد. بنابرین هدف از انجام این تحقیق شناسایی گونه ­های قارچی رایج و گرده گیاهان آلرژی زا در اتمسفر منطقه کرمانشاه با استفاده از مطالعات ریخت­شناسی است. وجود هاگ های قارچی هوازی بررسی شد به وسیله قرار دادن پلیت­های حاوی محیط کشت عصاره سیب زمینی-دکستروز-آگار (PDA) ومشخصات ماکروسکوپی ومیکروسکوپی برای شناسایی همه­ی گونه­های قارچی استفاده شد. دراین مطالعه 43 نمونه از مناطق مختلف در منطقه حسن­آباد در مرکز استان کرمانشاه طی چهار فصل سال قرار داده شد و سه گونه­ی قارچی شامل: (19) Aspergillus niger ، (10) solani Fusarium و (14)   enicillium sp. براساس مطالعات ریخت­شناسی شناسایی شد. در این بررسی برخی ازگرده­های آلرژی­زای مهم استان کرمانشاه ( به ویژه منطقه حسن­آباد) به دو روش «دورهام » و «ارتمن» شناسایی گردیدند. خصوصیات ریخت­شناسی دانه­های گرده به کمک میکروسکوپ نوری بررسی گردید. بر اساس مطالعات ریخت­شناسی گرده­ها گونه های مختلف موجود در خانواده های گیاهان چتریان (Apiaceae)، تیره کاسنی (Asteraceae)، تیره اسفناج Chenopodiaceae))، تیره بلوط (Fagaceae) ، تیره گردو (Juglandaceae)، تیره بقولات (Papilionaceae)، تیره کاج (Pinaceae)، تیره گندمیان (Poaceae) و تیره ریواسیان (Polygonaceae) شناسایی شدند. در این تحقیق همه­ی گونه­های قارچی شناسایی شده به عنوان گونه­های پاتوژنیک بر روی انسان شناخته شده هستند و وجود آن­ها در اتمسفر حسن آباد می­تواند مسائل مهمی را برای سلامتی انسان­ها به ویژه آن­هایی که بیماری تنفسی دارند، ایجاد کند. این بررسی به طور دقیق به روش دورهام برای اولین بار در غرب کشور صورت گرفته است و نتایج حاصل برای متخصصین علوم مختلف زیستی به ویژه گرایش پزشکی کاربرد دارد. همچنین این بررسی به طور دقیق به روش دورهام برای اولین بار در غرب کشور صورت گرفته است و نتایج حاصل برای متخصصین علوم مختلف زیستی به ویژه گرایش پزشکی کاربرد دارد.  چکیدهگرده گیاهان واسپور قارچ ها از مهمترین عوامل آلرژی­زا می­باشند. آلودگی­های هوایی به وسیله گرده گیاهان و گونه­های قارچی فرصت­طلب و وجود اسپورشان بر روی بیماران تنفسی، می­تواند نقش مهمی در وقوع آسم، آلودگی­های قارچی و واکنش ­های آلرژی­زا داشته باشد. استان کرمانشاه به عنوان یکی از مهمترین استان ها در غرب ایران بطور قطع دارای آلودگی های هوایی به ویژه آلودگی های قارچی و گرده گیاهان آلرژی زا می باشد. بنابرین هدف از انجام این تحقیق شناسایی گونه ­های قارچی رایج و گرده گیاهان آلرژی زا در اتمسفر منطقه کرمانشاه با استفاده از مطالعات ریخت­شناسی است. وجود هاگ های قارچی هوازی بررسی شد به وسیله قرار دادن پلیت­های حاوی محیط کشت عصاره سیب زمینی-دکستروز-آگار (PDA) ومشخصات ماکروسکوپی ومیکروسکوپی برای شناسایی همه­ی گونه­های قارچی استفاده شد. دراین مطالعه 43 نمونه از مناطق مختلف در منطقه حسن­آباد در مرکز استان کرمانشاه طی چهار فصل سال قرار داده شد و سه گونه­ی قارچی شامل: (19) Aspergillus niger ، (10) solani Fusarium و (14)   enicillium sp. براساس مطالعات ریخت­شناسی

  بیماری­های پژمردگی و پوسیدگی فوزاریومی ریشه نخود معمولی ناشی از قارچ­های (Fusarium oxysprum f.sp.cicer   وF. solani f.sp. pisi) از مهم­ترین بیماری­های این گیاه در کشور­های مختلف و ایران بوده و کنترل آن­ها دشوار و پرهزینه است. مصرف مداوم قارچ­کش­ها سبب توسعه، طغیان و مقاومت بیمارگر­ در برابر قارچ­کش­ها است، بیو­کنترل­ بیماری­های قارچی گیاهی به وسیله­ی باکتری­های آنتاگونیست­ جایگزین قدرتمندی برای سموم شیمیایی است. در این پژوهش، کنترل عامل­های این بیماری توسط باکتری­های محرک رشد گیاه نخود معمولی در آزمایشگاه و گلخانه مورد بررسی قرار گرفته است. جداسازی باکتری­ها در مزارع استان­های کرمانشاه و کردستان انجام شد و غربال­گری آن­ها در آزمایشگاه با روش هاله بازدارندگی صورت گرفت. تعداد 100 باکتری جداسازی گردیدند و با غربال­گری آن­ها در آزمایشگاه با روش هاله بازدارندگی 16 جدایه که هاله تشکیل دادند انتخاب شدند و جدایه   با   به عنوان بهترین جدایه معرفی می­گردد. در نتایج گلخانه جدایه­هایB2   و B13   علیه بیمارگر F. o بیشترین اثر را داشتند و بیماری را بیش از 90 درصد کاهش دادند. جدایه­  hy;ی B2 طول اندام­های هوایی را 73/1 برابر و طول ریشه را 41/2 برابر افزایش داد و وزن خشک اندام­های هوایی را 5/3 برابر و وزن خشک ریشه را 17/2 برابر افزایش داد و جدایه­ی B6 علیه این بیمارگر با کمترین کنترل، 40 درصد باعث کاهش این بیماری شد. جدایه­ی B6 طول اندام هوایی را 44/1 برابر و طول ریشه را 75/1 برابر افزایش داد و وزن خشک اندام هوایی 03/5 برابر و وزن خشک ریشه 99/2 برابر افزایش یافت. در نتایج گلخانه جدایه­ی B6 علیه بیمارگر F. s موثر بود و بیماری را بیش از 70 درصد کاهش داد. این جدایه رشد اندام­های هوایی را 3/1 برابر و رشد ریشه را 38/1 برابر افزایش داد و وزن خشک اندام­های هوایی را 27/5 برابر و وزن خشک ریشه را 44/2 برابر افزایش داد و جدایه­ی B12 با کمترین اثر روی بیماری 20 درصد موجب کاهش بیماری گردید. این جدایه طول اندام هوایی را 42/1 برابر و طول ریشه را 58/1 برابر افزایش داد و وزن خشک اندام هوایی را 24/5 برابر و وزن خشک ریشه را 48/4 برابر افزایش داد. شناسایی به روشr DNA   16S نشان داد که جدایه­ها­  hy;ی B1، B2، B6، B10، B11، B12، B13، B14 و B15 به ترتیب متعلق به گونه­هایsyringae   Pseudomonas، Bacilus subtilis، B6، P. putida، P. syringae، B12، Bulkholderia cepacia ، B. subtilis، B. cepacia بودند. در مجموع جدایه­ی B6 و B2 به عنوان جدایه­ی برتر معرفی می­گردد. واژه­های کلیدی: کنترل بیولوژیک، Fusarium oxysprum ،Fusarium solani ، هاله­ی بازدارندگی، Bacillus، Pseudomonas .

   بلوط Quercus sp درختی جنگلی با خواص دارویی می­باشد که در خاک­های سنگین، کم عمق، آهکی و رسی با PH قلیایی می­روید. طی بازدیدهای انجام شده در منطقه­ی قلاجه از توابع شهرستان اسلام آبادغرب، طی سال­های 95-94 تنها گونه­ی شپشک Hem: Asterolecanidae)) Asterodiaspis quercicola روی درختان بلوط Quercus sp شناسایی شد. از خصوصیات ریخت شناسی مهم این گونه می ­توان به داشتن روزنه­های   8 شکل در حاشیه بدن و وجود دو موی بلند در انتهای بدن اشاره کرد. به منظور بررسی زیست شناسی این آفت در تمام طول سال روی سرشاخه­های بلوط از مراحل مختلف، آماربرداری هفتگی و منظم انجام و ثبت گردید. حشرات ماده بالغ، پوره­های سن اول و پوره­های سن دوم به ترتیب در تاریخ های 21/1/95، 1/3/95 و4/5/95 ظاهر شده و اوج جمعیت آن­ها به ترتیب در تاریخ های 25/2/95 ،18/5/95 و 22/5/95 بود. حشرات ماده بالغ موجود روی سرشاخه­ها حاوی 66- 16 تخم بودند. زیست شناسی آفت نشان داد که این شپشک در شرایط آب و هوایی شهرستان اسلام آبادغرب   دارای یک نسل در سال   و زمستان را به صورت ماده بالغ نابارور روی سرشاخه­های جوان   می­گذراند. مهم­ترین دشمن طبیعی این گونه در منطقه، زنبور پارازیتویید (Hym: Encyrtidae) 1837,Westwood Habrolepis dalmanii بودکه نقش مهمی در کاهش جمعیت بالغین داشته است.

  چکیده   لاله یکی مهم­ترین سرده­های تیره سوسنیان است و بررسی ریخت­شناسی دانه گرده گونه های آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است. نمونه­های دانه گرده مورد مطالعه از هرباریوم­های، باغ گیاه­شناسی مسکو (MHA)، روسیه؛ انستیتو گیاه­شناسی آکادمی علوم روسیه، سنپترزبورگ(LM)؛ دانشکده زیست­شناسی دانشگاه دولتی مسکو لومونوسوف(MW)، روسیه؛ پردیس دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه(RUH)؛ موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع تهران(RIFR)، هرباریوم مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه جمع آوری گردید. در این بررسی، دانه گرده 30 گونه بوسیله میکروسکوپ نوری (LM) و 13 گونه از آنها به کمک میکروسکوپ الکترونی نگاره (SEM) مورد مطالعه قرار گرفت. برای مشاهدات میکروسکوپ نوری از روش استولیز ارتمن استفاده شد و نمونه­ها در گلیسرین و ژلاتین آماده گردید. برای هر گونه 25 دانه گرده بررسی گردید، در این اندازه­گیری­ها، طول محور قطبی (P) و قطر محور استوایی (E) و نیز نسبت P/E مشخص گردید. این اندازه­گیری­ها به کمک عدسی چشمی با بزرگنمایی 40 مدرج شده صورت گرفت. برای مطالعات SEM دانه­های گرده استولیز نشده را بر روی میز کوچک آلمینیومی قرار داده و به کمک دستگاه پخش کننده یون سطح آنها را پوششی نازک از طلا می­دهیم و به کمک میکروسکوپ نگاره مورد بررسی قرار گرفت. گونه­های مورد بررسی از نظر اندازه، شکل دانه گرده، شکل و اندازه سوراخ­های شبکه­های تور مانند و ضخامت دیواره شبکه­های تور مانند از یکدیگر متفاوت شدند. این تحقیقات نشان داد که گونه­های مورد بررسی منفرد، ناهمگن، تقارن دو طرفه، تک شیاره و سه شیاره ،کروی پهن تا بیضی شکل، تصویر کلی از منظر استوایی بیضی، از منظر قطبی گرد بیضی شکل است. دانه گرده T. hoogiana B.Fedtschenko از زیر جنس Leiostemones سه­شیاره و اندازه متوسط (4/5±2/33 میکرومتر) ولی دانه گرده T.biebersteiniana Schult.f از زیرجنس Eriostemones تک­شیاره (8/6±4/62 میکرومتر) بزرگ است. تزئینات سطحی اگزین گونه های مورد مطالعه، در زیرجنسEriostemones   سوراخدار- موجدار و مشبک ریز می باشد اما در زیر جنس Leiostemones تکمه ای و صاف باشد. زیر جنس Eriostemones از نوع تک شیاره و زیر جنس Leiostemones از نوع سه شیاره می باشد. روند احتمالی تکاملی گونه­های مورد مطالعه شامل: (1) دانه­های گرده تک شیاره، (2) تک شیاره با درپوش، (3) سه شیاره است. علاوه براین حالت های حد واسط بین دانه گرده تک شیاره و سه شیاره (T. clusiana DC.) و حالت حد واسط دانه گرده سه شیاره و بدون شیار (Z.Botsch   T.tschimganica) نیز قرار می­گیرند. همچنین از لحاظ شکل، از بیضی کشیده به سمت گرد (Wendelbo T. ulphylla از بخش Oculis-Solis Hall) و از نظر تزئینات سطحی از مشبک ریز (T. tarda Stapf. از بخش Biflores Hall ex Zonn ) ، موج­دار، سوراخ­دار تکامل یافته و به تزئینات صاف در پیشرفته­ترین حالات می رسند. دندروگرام حاصل تحلیل خوشه ای با استفاده از روش ward برای داده های میکروسکوپ نوری کلیه گونه های مورد مطالعه، آنها را به چهار گروه تقسیم می­کند: گروه اول (A) که شامل اکثریت گونه ها با تنوعی از تمامی گونه های مورد بررسی است . گروه دوم (B) و   سوم (C) در برگیرنده گونه های متعلق به زیر جنس Eriostemones است. گروه چهارم (D) دانه های گرده همگی متعلق به زیر جنس Leiostemones با ویژگی سه شیاره و از لحاظ شکل نزدیک به کروی و از نظر اندازه دانه گرده کوچکتر از بقیه گروه ها (A,B,C) می باشند. در دندروگرام داده های میکروسکوپ الکترونی واریته­های مختلف گونهT. montana Lindl.   از یکدیگر جدا می­شوند. دندروگرام آنالیز ادغام صفات مربوط به داده های میکروسکوپ نوری و الکترونی دو گونه T. tarda و T. sylvestris L. متعلق به زیر جنس Eriostemones در یک شاخه در کنار یکدیگر قرار می گیرند. از این­رو گونه های مورد مطالعه به راحتی از لحاظ ویژگی­های ریخت شنا سی دانه گرده قابل تفکیک هستند در حالی که ریخت شناسی قسمت های مختلف اندام های آنها شباهت زیادی را با یکدیگر نشان می دهند.  کلمات کلیدی: تزیینات سطحی، تصویر کلی، دانه گرده، دندروگرام، زیر سرده، بخش، شیار، لاله

  چکیده   لاله یکی مهم­ترین سرده­های تیره سوسنیان است و بررسی ریخت­شناسی دانه گرده گونه های آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است. نمونه­های دانه گرده مورد مطالعه از هرباریوم­های، باغ گیاه­شناسی مسکو (MHA)، روسیه؛ انستیتو گیاه­شناسی آکادمی علوم روسیه، سنپترزبورگ(LM)؛ دانشکده زیست­شناسی دانشگاه دولتی مسکو لومونوسوف(MW)، روسیه؛ پردیس دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه(RUH)؛ موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع تهران(RIFR)، هرباریوم مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه جمع آوری گردید. در این بررسی، دانه گرده 30 گونه بوسیله میکروسکوپ نوری (LM) و 13 گونه از آنها به کمک میکروسکوپ الکترونی نگاره (SEM) مورد مطالعه قرار گرفت. برای مشاهدات میکروسکوپ نوری از روش استولیز ارتمن استفاده شد و نمونه­ها در گلیسرین و ژلاتین آماده گردید. برای هر گونه 25 دانه گرده بررسی گردید، در این اندازه­گیری­ها، طول محور قطبی (P) و قطر محور استوایی (E) و نیز نسبت P/E مشخص گردید. این اندازه­گیری­ها به کمک عدسی چشمی با بزرگنمایی 40 مدرج شده صورت گرفت. برای مطالعات SEM دانه­های گرده استولیز نشده را بر روی میز کوچک آلمینیومی قرار داده و به کمک دستگاه پخش کننده یون سطح آنها را پوششی نازک از طلا می­دهیم و به کمک میکروسکوپ نگاره مورد بررسی قرار گرفت. گونه­های مورد بررسی از نظر اندازه، شکل دانه گرده، شکل و اندازه سوراخ­های شبکه­های تور مانند و ضخامت دیواره شبکه­های تور مانند از یکدیگر متفاوت شدند. این تحقیقات نشان داد که گونه­های مورد بررسی منفرد، ناهمگن، تقارن دو طرفه، تک شیاره و سه شیاره ،کروی پهن تا بیضی شکل، تصویر کلی از منظر استوایی بیضی، از منظر قطبی گرد بیضی شکل است. دانه گرده T. hoogiana B.Fedtschenko از زیر جنس Leiostemones سه­شیاره و اندازه متوسط (4/5±2/33 میکرومتر) ولی دانه گرده T.biebersteiniana Schult.f از زیرجنس Eriostemones تک­شیاره (8/6±4/62 میکرومتر) بزرگ است. تزئینات سطحی اگزین گونه های مورد مطالعه، در زیرجنسEriostemones   سوراخدار- موجدار و مشبک ریز می باشد اما در زیر جنس Leiostemones تکمه ای و صاف باشد. زیر جنس Eriostemones از نوع تک شیاره و زیر جنس Leiostemones از نوع سه شیاره می باشد. روند احتمالی تکاملی گونه­های مورد مطالعه شامل: (1) دانه­های گرده تک شیاره، (2) تک شیاره با درپوش، (3) سه شیاره است. علاوه براین حالت های حد واسط بین دانه گرده تک شیاره و سه شیاره (T. clusiana DC.) و حالت حد واسط دانه گرده سه شیاره و بدون شیار (Z.Botsch   T.tschimganica) نیز قرار می­گیرند. همچنین از لحاظ شکل، از بیضی کشیده به سمت گرد (Wendelbo T. ulphylla از بخش Oculis-Solis Hall) و از نظر تزئینات سطحی از مشبک ریز (T. tarda Stapf. از بخش Biflores Hall ex Zonn ) ، موج­دار، سوراخ­دار تکامل یافته و به تزئینات صاف در پیشرفته­ترین حالات می رسند. دندروگرام حاصل تحلیل خوشه ای با استفاده از روش ward برای داده های میکروسکوپ نوری کلیه گونه های مورد مطالعه، آنها را به چهار گروه تقسیم می­کند: گروه اول (A) که شامل اکثریت گونه ها با تنوعی از تمامی گونه های مورد بررسی است . گروه دوم (B) و   سوم (C) در برگیرنده گونه های متعلق به زیر جنس Eriostemones است. گروه چهارم (D) دانه های گرده همگی متعلق به زیر جنس Leiostemones با ویژگی سه شیاره و از لحاظ شکل نزدیک به کروی و از نظر اندازه دانه گرده کوچکتر از بقیه گروه ها (A,B,C) می باشند. در دندروگرام داده های میکروسکوپ الکترونی واریته­های مختلف گونهT. montana Lindl.   از یکدیگر جدا می­شوند. دندروگرام آنالیز ادغام صفات مربوط به داده های میکروسکوپ نوری و الکترونی دو گونه T. tarda و T. sylvestris L. متعلق به زیر جنس Eriostemones در یک شاخه در کنار یکدیگر قرار می گیرند. از این­رو گونه های مورد مطالعه به راحتی از لحاظ ویژگی­های ریخت شنا سی دانه گرده قابل تفکیک هستند در حالی که ریخت شناسی قسمت های مختلف اندام های آنها شباهت زیادی را با یکدیگر نشان می دهند.  کلمات کلیدی: تزیینات سطحی، تصویر کلی، دانه گرده، دندروگرام، زیر سرده، بخش، شیار، لاله

  چکیده   لاله یکی مهم­ترین سرده­های تیره سوسنیان است و بررسی ریخت­شناسی دانه گرده گونه های آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است. نمونه­های دانه گرده مورد مطالعه از هرباریوم­های، باغ گیاه­شناسی مسکو (MHA)، روسیه؛ انستیتو گیاه­شناسی آکادمی علوم روسیه، سنپترزبورگ(LM)؛ دانشکده زیست­شناسی دانشگاه دولتی مسکو لومونوسوف(MW)، روسیه؛ پردیس دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه(RUH)؛ موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع تهران(RIFR)، هرباریوم مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه جمع آوری گردید. در این بررسی، دانه گرده 30 گونه بوسیله میکروسکوپ نوری (LM) و 13 گونه از آنها به کمک میکروسکوپ الکترونی نگاره (SEM) مورد مطالعه قرار گرفت. برای مشاهدات میکروسکوپ نوری از روش استولیز ارتمن استفاده شد و نمونه­ها در گلیسرین و ژلاتین آماده گردید. برای هر گونه 25 دانه گرده بررسی گردید، در این اندازه­گیری­ها، طول محور قطبی (P) و قطر محور استوایی (E) و نیز نسبت P/E مشخص گردید. این اندازه­گیری­ها به کمک عدسی چشمی با بزرگنمایی 40 مدرج شده صورت گرفت. برای مطالعات SEM دانه­های گرده استولیز نشده را بر روی میز کوچک آلمینیومی قرار داده و به کمک دستگاه پخش کننده یون سطح آنها را پوششی نازک از طلا می­دهیم و به کمک میکروسکوپ نگاره مورد بررسی قرار گرفت. گونه­های مورد بررسی از نظر اندازه، شکل دانه گرده، شکل و اندازه سوراخ­های شبکه­های تور مانند و ضخامت دیواره شبکه­های تور مانند از یکدیگر متفاوت شدند. این تحقیقات نشان داد که گونه­های مورد بررسی منفرد، ناهمگن، تقارن دو طرفه، تک شیاره و سه شیاره ،کروی پهن تا بیضی شکل، تصویر کلی از منظر استوایی بیضی، از منظر قطبی گرد بیضی شکل است. دانه گرده T. hoogiana B.Fedtschenko از زیر جنس Leiostemones سه­شیاره و اندازه متوسط (4/5±2/33 میکرومتر) ولی دانه گرده T.biebersteiniana Schult.f از زیرجنس Eriostemones تک­شیاره (8/6±4/62 میکرومتر) بزرگ است. تزئینات سطحی اگزین گونه های مورد مطالعه، در زیرجنسEriostemones   سوراخدار- موجدار و مشبک ریز می باشد اما در زیر جنس Leiostemones تکمه ای و صاف باشد. زیر جنس Eriostemones از نوع تک شیاره و زیر جنس Leiostemones از نوع سه شیاره می باشد. روند احتمالی تکاملی گونه­های مورد مطالعه شامل: (1) دانه­های گرده تک شیاره، (2) تک شیاره با درپوش، (3) سه شیاره است. علاوه براین حالت های حد واسط بین دانه گرده تک شیاره و سه شیاره (T. clusiana DC.) و حالت حد واسط دانه گرده سه شیاره و بدون شیار (Z.Botsch   T.tschimganica) نیز قرار می­گیرند. همچنین از لحاظ شکل، از بیضی کشیده به سمت گرد (Wendelbo T. ulphylla از بخش Oculis-Solis Hall) و از نظر تزئینات سطحی از مشبک ریز (T. tarda Stapf. از بخش Biflores Hall ex Zonn ) ، موج­دار، سوراخ­دار تکامل یافته و به تزئینات صاف در پیشرفته­ترین حالات می رسند. دندروگرام حاصل تحلیل خوشه ای با استفاده از روش ward برای داده های میکروسکوپ نوری کلیه گونه های مورد مطالعه، آنها را به چهار گروه تقسیم می­کند: گروه اول (A) که شامل اکثریت گونه ها با تنوعی از تمامی گونه های مورد بررسی است . گروه دوم (B) و   سوم (C) در برگیرنده گونه های متعلق به زیر جنس Eriostemones است. گروه چهارم (D) دانه های گرده همگی متعلق به زیر جنس Leiostemones با ویژگی سه شیاره و از لحاظ شکل نزدیک به کروی و از نظر اندازه دانه گرده کوچکتر از بقیه گروه ها (A,B,C) می باشند. در دندروگرام داده های میکروسکوپ الکترونی واریته­های مختلف گونهT. montana Lindl.   از یکدیگر جدا می­شوند. دندروگرام آنالیز ادغام صفات مربوط به داده های میکروسکوپ نوری و الکترونی دو گونه T. tarda و T. sylvestris L. متعلق به زیر جنس Eriostemones در یک شاخه در کنار یکدیگر قرار می گیرند. از این­رو گونه های مورد مطالعه به راحتی از لحاظ ویژگی­های ریخت شنا سی دانه گرده قابل تفکیک هستند در حالی که ریخت شناسی قسمت های مختلف اندام های آنها شباهت زیادی را با یکدیگر نشان می دهند.  کلمات کلیدی: تزیینات سطحی، تصویر کلی، دانه گرده، دندروگرام، زیر سرده، بخش، شیار، لاله

  چکیده   لاله یکی مهم­ترین سرده­های تیره سوسنیان است و بررسی ریخت­شناسی دانه گرده گونه های آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است. نمونه­های دانه گرده مورد مطالعه از هرباریوم­های، باغ گیاه­شناسی مسکو (MHA)، روسیه؛ انستیتو گیاه­شناسی آکادمی علوم روسیه، سنپترزبورگ(LM)؛ دانشکده زیست­شناسی دانشگاه دولتی مسکو لومونوسوف(MW)، روسیه؛ پردیس دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه(RUH)؛ موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع تهران(RIFR)، هرباریوم مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه جمع آوری گردید. در این بررسی، دانه گرده 30 گونه بوسیله میکروسکوپ نوری (LM) و 13 گونه از آنها به کمک میکروسکوپ الکترونی نگاره (SEM) مورد مطالعه قرار گرفت. برای مشاهدات میکروسکوپ نوری از روش استولیز ارتمن استفاده شد و نمونه­ها در گلیسرین و ژلاتین آماده گردید. برای هر گونه 25 دانه گرده بررسی گردید، در این اندازه­گیری­ها، طول محور قطبی (P) و قطر محور استوایی (E) و نیز نسبت P/E مشخص گردید. این اندازه­گیری­ها به کمک عدسی چشمی با بزرگنمایی 40 مدرج شده صورت گرفت. برای مطالعات SEM دانه­های گرده استولیز نشده را بر روی میز کوچک آلمینیومی قرار داده و به کمک دستگاه پخش کننده یون سطح آنها را پوششی نازک از طلا می­دهیم و به کمک میکروسکوپ نگاره مورد بررسی قرار گرفت. گونه­های مورد بررسی از نظر اندازه، شکل دانه گرده، شکل و اندازه سوراخ­های شبکه­های تور مانند و ضخامت دیواره شبکه­های تور مانند از یکدیگر متفاوت شدند. این تحقیقات نشان داد که گونه­های مورد بررسی منفرد، ناهمگن، تقارن دو طرفه، تک شیاره و سه شیاره ،کروی پهن تا بیضی شکل، تصویر کلی از منظر استوایی بیضی، از منظر قطبی گرد بیضی شکل است. دانه گرده T. hoogiana B.Fedtschenko از زیر جنس Leiostemones سه­شیاره و اندازه متوسط (4/5±2/33 میکرومتر) ولی دانه گرده T.biebersteiniana Schult.f از زیرجنس Eriostemones تک­شیاره (8/6±4/62 میکرومتر) بزرگ است. تزئینات سطحی اگزین گونه های مورد مطالعه، در زیرجنسEriostemones   سوراخدار- موجدار و مشبک ریز می باشد اما در زیر جنس Leiostemones تکمه ای و صاف باشد. زیر جنس Eriostemones از نوع تک شیاره و زیر جنس Leiostemones از نوع سه شیاره می باشد. روند احتمالی تکاملی گونه­های مورد مطالعه شامل: (1) دانه­های گرده تک شیاره، (2) تک شیاره با درپوش، (3) سه شیاره است. علاوه براین حالت های حد واسط بین دانه گرده تک شیاره و سه شیاره (T. clusiana DC.) و حالت حد واسط دانه گرده سه شیاره و بدون شیار (Z.Botsch   T.tschimganica) نیز قرار می­گیرند. همچنین از لحاظ شکل، از بیضی کشیده به سمت گرد (Wendelbo T. ulphylla از بخش Oculis-Solis Hall) و از نظر تزئینات سطحی از مشبک ریز (T. tarda Stapf. از بخش Biflores Hall ex Zonn ) ، موج­دار، سوراخ­دار تکامل یافته و به تزئینات صاف در پیشرفته­ترین حالات می رسند. دندروگرام حاصل تحلیل خوشه ای با استفاده از روش ward برای داده های میکروسکوپ نوری کلیه گونه های مورد مطالعه، آنها را به چهار گروه تقسیم می­کند: گروه اول (A) که شامل اکثریت گونه ها با تنوعی از تمامی گونه های مورد بررسی است . گروه دوم (B) و   سوم (C) در برگیرنده گونه های متعلق به زیر جنس Eriostemones است. گروه چهارم (D) دانه های گرده همگی متعلق به زیر جنس Leiostemones با ویژگی سه شیاره و از لحاظ شکل نزدیک به کروی و از نظر اندازه دانه گرده کوچکتر از بقیه گروه ها (A,B,C) می باشند. در دندروگرام داده های میکروسکوپ الکترونی واریته­های مختلف گونهT. montana Lindl.   از یکدیگر جدا می­شوند. دندروگرام آنالیز ادغام صفات مربوط به داده های میکروسکوپ نوری و الکترونی دو گونه T. tarda و T. sylvestris L. متعلق به زیر جنس Eriostemones در یک شاخه در کنار یکدیگر قرار می گیرند. از این­رو گونه های مورد مطالعه به راحتی از لحاظ ویژگی­های ریخت شنا سی دانه گرده قابل تفکیک هستند در حالی که ریخت شناسی قسمت های مختلف اندام های آنها شباهت زیادی را با یکدیگر نشان می دهند.  کلمات کلیدی: تزیینات سطحی، تصویر کلی، دانه گرده، دندروگرام، زیر سرده، بخش، شیار، لاله

  شناسایی گونه های شبه جنسف وزاریوممرتبطبابرخیگونههایمیزبانازتیرهگندمیانوریختشناسیدانهگردهگونههایوحشیتیرهگندمیان              ریخت شناسی دانه گرده ?? گونه از ?? طایفه از تیره غلات به کمک میکروسکپ نوری   (LM) بررسی شد. همچنین 7 گونه از بین نمونه ها بکمک میکروسکپ الکترونی اسکنینگ مورد مطالعه قرار گرفت. نمونه های گیاهی از نقاط مختلف استان جمع آوری و برای تشخیص به هرباریوم دانشگاه رازی (RUH) انتقال یافت. علاوه براین گرده ها از نمونه های هرباریومی RUH برداشت گردید.برای مشاهدات میکروسکپ نوری، دانه های گرده به روش استولیز ارتمن (1960) آماده و با استفاده از گلیسیرین و ژلاتین نصب گردید. از هرنمونه، 25 دانه گرده اندازه گیری شد. این اندازه گیری شامل p (محور قطبی) و E (محور استوایی) است که نسبت P/E محاسبه گردید. اندازه­گیری به کمک عدسی چشمی مدرج 40 صورت گرفت. برای مطالعات به کمک میکروسکپ SEM دانه گرده استولیز نشده استفاده شد. نتایج نشان می­دهد که شکل دانه گرده در گونه های مورد بررسی از کروی تا تخم مرغی و اندازه دانه گرده µ92-27 است. تصویر کلی دانه گرده از منظر قطبی کروی و از منظر استوایی کروی- بیضی است. تزئینات سطحی اگزینبه کمک میکروسکپ نوری برای کلیه گونه های مورد بررسی دانه دار   تشخیص داده می شود ولی ترئینات سطحی اگزین با استفاده از SEMورقه­ورقه­ای، خاردار، صاف یا تکمه­ای است.داده­های بدست آمدهبا LM به روش Ward گونه های مورد مطالعه را به چهار گروه بر اساس اندازه دانه گرده تقیسم می کند.تجزیه خوشه­ای صفات بدست آمده از SEM شامل درپوش سوراخ، اندازه سوراخ و تزئینات سطحی اگزین، گونه های مورد مطالعه را به سه گروه تفکیک می کند.کلمات کلیدی: میکروسکپ،طایفه،تزئینات سطحی، غلات،گونههایشبهجنسFusarium