جلسه دفاع از پایان نامه دانشجوی رشته بیوسیستماتیک جانوری آقای علی اصغر شهامت - صفحه نخست

نمایشگر دسته ای مطالب

بازگشت به صفحه کامل

جلسه دفاع از پایان نامه دانشجوی رشته بیوسیستماتیک جانوری آقای علی اصغر شهامت


دانشکده علوم

 

اطلاعیه برگزاری جلسه دفاع از رساله دکتری

 

گروه زیست شناسی گرایش بیوسیستماتیک جانوری

علی اصغر شهامت-  شماره دانشجویی 925355201

 

عنوان پایان نامه:

سیستماتیک و فیلوژنی جمعیت های آگامای استپی Trapelus agilis (Olivier, 1804) (سوسماران: آگامیده) در ایران با استفاده از داده های مولکولی و ریخت شناختی

:Thesis Title

Systematics and phylogeny of the steppe Trapelus agilis (Olivier, 1804) (Sauria: Agamidae) populations in Iran Using molecular and morphological data

مکان: کلاس ارشد

تاریخ دفاع: 27/6/98 10:30 صبح

 

اعضای کمیتۀ دفاع از پایان‌نامه (شامل استادان راهنما، مشاور ، داور و نماینده تحصیلات تکمیلی)

ردیف

نام و نام خانوادگی

مرتبة علمی

سمت

1

دکتر نصرالله رستگار پویانی

استاد

استاد راهنما

2

دکتر اسکندر رستگار پویانی

استاد

استاد راهنما

3

دکتر احمد قارزی

دانشیار

داور (داخل گروه)

4

دکتر وحید اکملی

استادیار

داور (داخل گروه)

5

دکتر جهانشیر شاکرمی

دانشیار

داور (خارج گروه)

 

 

 

 

 

چکیده

بازنگری تاکسونومیکی یکی از چالش های مهم پیش روی تاکسونومیست ها است. آنها معیارهای مختلفی را برای ارزیابی اعتبار تاکسونومیک دودمان های مختلف به کار می بندند. در مطالعه حاضر، جمعیت های مختلف گونه Trapelus agilis در ایران با دیدگاه­های مختلف مولکولی، مورفولوژیکی و اکولوژیکی مورد ارزیابی قرار گرفته است. Trapelus agilis شامل ریخت گونههای متنوع با پراکنش موضعی و مشخص است. این گونه پراکنش وسیعی در فلات ایران دارد و در بیشتر نواحی بیابانی فلات ساکن شده است. صفات مورفولوژیکی مختلف شامل انواع صفات متریک و مریستیک روی همه جمعیت های این گونه در ایران بررسی شد. همچنین تمام جمعیت های این کمپلکس گونه­ای در ایران به همراه تاکسونهای خواهری آن (T. ruderatus, T. persicus) با استفاده از قسمتی از ژن های Cytb و ND2 (طول کلی توالی ها 1322 جفت باز) مورد ارزیابی قرار گرفتند. مدلسازی پراکنش گونهای نیز روی تمام دودمان های ژنتیکی شناسایی شده انجام شد تا میزان هموشانی نیچ اکولوژیکی بین آنها محاسبه گردد. نتایج تحلیل مورفولوژیکی نشان میدهد که جمعیت های این کمپلکس گونهای به چهار جمعیت مجزا تقسیم می شوند: T. a. khuzestanensis، جمعیت جنوب شرق، جمعیت قم – ساوه و جمعیت تایپ در فلات مرکزی ایران. بررسی نیچ اکولوژیکی نیز جدایی T. a. khuzestanensis، T. sanguinolentus و قم – ساوه را از جمعیت تایپ (فلات مرکزی ایران) تأیید میکند.

بر اساس نتایج مولکولی کلاد T. sanguinolentus درون جمعیت های Trapelus agilis قرار می­گیرد و آن را پارافایل میکند، اما T. sanguinolentus با صفات مورفولوژیکی و مولکولی به عنوان گونهای مجزا شناخته می شود. بنابراین، جمعیت های T. agilis در فلات ایران دو کلاد اصلی مشخص تشکیل میدهد که هرکدام از آنها دارای جمعیت های متنوع موضعی فراوانی است. حداقل 5 تاکسون جداگانه را می توان در این گروه سنتی شناسایی کرد. ارزیابی بیوجغرافیایی با استفاده از داده های مولکولی پیشنهاد میکند که کمپلکس Trapelus در اواخر اولیگوسن (حدود 30 میلیون سال پیش) منشاء گرفته است و بعداً در اوائل یا میانه میوسن (22 – 13 میلیون سال پیش) دچار انشعاب شدند. در ابتدا اولین کلاد غربی یعنی T. ruderatus جدا گردید (حدود 22 میلیون سال پیش). سپس کلاد بعدی که دچار انشعاب شد، T. persicus بود (حدود 18 میلیون سال پیش). گروه بزرگ T. agilis از 16 میلیون سال پیش شروع به انشعاب کرد و کلادهای متنوعی را در فلات ایران و آسیای میانه ایجاد کرد. دودمان های مختلف در این کمپلکس گونهای به نظر می رسد نتیجه حوادث ویکاریانس و موج های دیسپرسال مختلفی در فلات ایران باشند. حوادث ویکاریانس مرتبط با آنها مربوط به حوزه های زاگرس و کپه داغ (16 – 14 میلیون سال پیش)، و در نتیجه خشکی­زایی­هایی است که در اواخر میوسن (6 – 11 میلیون سال پیش) در فلات ایران رخ داده است. این اختلافات احتمالاً در اثر سازش های موضعی و تاریخچه جغرافیایی تاکسون نهفته است. در نهایت می توان اظهار داشت که خشکی زایی های فلات مرکزی ایران پس از بالاآمدگی کوهستان زاگرس شرایط محیطی پایداری را ایجاد کرده است و توانسته روی جمعیت های مرکز ایران تأثیر گذاشته باشد.  

واژگان کلیدی:  سوسماران، آگامیده، Trapelus agilis، تبارزایی مولکولی، مورفولوژی، .

 

 

Abstract

Taxonomic evaluation is one of the challenges being faced by taxonomists who use different criteria to evaluate the taxonomic validity of a given lineage. In the present study, we evaluate different populations of Trapelus agilis in Iran by using molecular, morphoecological and ecological approaches. Trapelus agilis consists of diverse morphotypes with distinct local distributions. The species has a wide distribution range on the Iranian Plateau and inhabits most of the desert habitats of the plateau. Different metric and meristic morphological characters were examined in all populations of T. agilis in Iran. Several populations of this species complex, along with specimens of the closely related taxa T. ruderatus and T. persicus, were examined using partial nucleotide sequences of two mitochondrial genes (cytb and ND2) (total length 1322bp). Also, species distribution modeling was run for all genetic lineages to find the degree of overlap between them. Our morphological results confirmed the separation of the southeastern Iran and Qom clades of T. agilis khuzestanensis from other central and northeastern groups. The ecological niche of T. agilis khuzestanensis, including the southeastern, Qom, and northeastern Iranian populations, can be differentiated from other groups. Other smaller groups distributed in southeastern Iran, T. agilis khuzestanensis, T. sanguinolentus, and the Qom groups, are isolated from central populations and adapted locally.

Based on the molecular results, populations of T. sanguinolentus clustered within the T. agilis species complex, thus indicating its paraphyly, but T. sanguinolentus was previously determined as species with distinct morphological features. The T. agilis species complex forms two distinct major clades, each of which is comprised of several local populations on the Iranian Plateau. At least five distinct taxa can be identified within this traditional group. Our biogeographic evaluation of the molecular dataset suggested that the Trapelus complex originated in the Late Oligocene (30 mya) and subsequently diversified during the early to middle miocene (22 – 13 mya). At first, the predominantly western clade of Trapelus ruderatus diverged from the other clades (22 mya). Then, Trapelus persicus diverged around 18 mya ago. The large group of the T. agilis complex started to diverge about 16 mya, forming several clades on the Iranian Plateau and in Central Asia. The different lineages within this species complex appear to be the result of vicariance events and dispersal waves. The corresponding vicariance events are the formation of the Zagros and Kopet Dagh basins (16 – 14 mya), and consequently, the aridification of the Iranian Plateau in the late miocene (11 – 6 Mya). Differences are due to local adaptations probably and the geological history of the taxa. The Central Iranian Plateau aridification, after the Zagros Mountain uplifting, created constant environmental conditions, which may have affected the central Iranian groups.

 

Keywords: Sauria, Agamidae, Trapelus agilis, molecular phylogeny, morphology.